7.8.2.12

तच् चाञ्जनम्

tac cāñjanam

7.9.2.1

तत्तेषाम् आत्मनाम् अनादौ काले स्थितमनादिस्थं न त्व् आदिमत्त्वेन स्थितम्

tatteṣām ātmanām anādau kāle sthitamanādisthaṃ na tv ādimattvena sthitam

7.9.2.2

अत्रैव युक्तिमाह अर्वाग्वेति यदि ह्य् आदिमत्त्वेनात्मसुस्थितं तदभ्युपगम्यते तदा तद्योगे हेतुः वाच्यः इत्यध्याहारः

atraiva yuktimāha arvāgveti yadi hy ādimattvenātmasusthitaṃ tadabhyupagamyate tadā tadyoge hetuḥ vācyaḥ ityadhyāhāraḥ

7.9.2.3

तद् अतोऽन्यथेति यदि तु तदञ्जनमतो ऽन्यथेति हेतुम् अनपेक्ष्यैवात्मानम् आश्लिष्यति तदानीं मुक्तान् अप्यात्मनो रुणद्धि उपरुद्धदृक्क्रियान् करोतीति प्रसक्तम्

tad ato'nyatheti yadi tu tadañjanamato 'nyatheti hetum anapekṣyaivātmānam āśliṣyati tadānīṃ muktān apyātmano ruṇaddhi uparuddhadṛkkriyān karotīti prasaktam

7.9.2.4

को दोष इति चेत् मोक्षे यत्नस्ततो मृषेति

ko doṣa iti cet mokṣe yatnastato mṛṣeti

7.9.2.5

मुक्तात्मानोऽपि यदि पुनःपुनर् मलेन युज्यन्ते ततो गजस्नानप्राये ऽस्मिन् मोक्षे मिथ्यैव यत्नः भूयो ऽपि मलयोगतः संसारितायाः सम्भवात्

muktātmāno'pi yadi punaḥpunar malena yujyante tato gajasnānaprāye 'smin mokṣe mithyaiva yatnaḥ bhūyo 'pi malayogataḥ saṃsāritāyāḥ sambhavāt

7.9.2.6

तस्मान् नागन्तुकमात्मनां मलं किं तर्हि अनादि

tasmān nāgantukamātmanāṃ malaṃ kiṃ tarhi anādi

7.9.2.7

तथा चोक्तं श्रीमत्स्वायम्भुवादौ

tathā coktaṃ śrīmatsvāyambhuvādau

7.9.2.7.2

अथानादिर् मलः पुंसां पशुत्वं परिकीर्तितम्

athānādir malaḥ puṃsāṃ paśutvaṃ parikīrtitam

7.9.2.7.3

इति

iti

7.9.2.8

अथास्यैव युक्त्यन्तरमाह

athāsyaiva yuktyantaramāha

7.10.1.1

तदञ्जनम् एकम् अनेकत्वे प्रमाणाभावात्

tadañjanam ekam anekatve pramāṇābhāvāt

7.10.1.2

यतो यस्मात् तादृगिति तथाविधम् अनेकत्वपरिणामित्वादिगुणयुक्तं यद् अनेकं घटादिवद् उत्पद्यमानं दृष्टम्

yato yasmāt tādṛgiti tathāvidham anekatvapariṇāmitvādiguṇayuktaṃ yad anekaṃ ghaṭādivad utpadyamānaṃ dṛṣṭam

7.10.1.3

न चैतद् उत्पत्तिमद् अनाद्यात्मावारकत्वात् अत एकम् अनेकत्वे हि कारणपूर्वकत्वाद् अस्यादिमत्त्वं स्यात्

na caitad utpattimad anādyātmāvārakatvāt ata ekam anekatve hi kāraṇapūrvakatvād asyādimattvaṃ syāt

7.10.1.4.2

इति यदुक्तं तद् उपपादयितुम् आह

iti yaduktaṃ tad upapādayitum āha

7.10.2.1

एकस्याप्यस्यानेकाः प्रत्यात्मस्थाश् चित्क्रियासंनिरोधिका नित्याः शक्तय एष्टव्याः

ekasyāpyasyānekāḥ pratyātmasthāś citkriyāsaṃnirodhikā nityāḥ śaktaya eṣṭavyāḥ

7.10.2.2

अन्यथैकत्वे सति एकस्मात् पुरुषादपसृते तस्मिन् सर्वेषां तुल्यकालं मुक्तिः स्यात्

anyathaikatve sati ekasmāt puruṣādapasṛte tasmin sarveṣāṃ tulyakālaṃ muktiḥ syāt

7.10.2.3

यतस्तु न मुक्तिर् यौगपद्येनोपलभ्यते तस्मात् कारणात् तच्छक्तिबहुत्वाभ्युपगमो युक्तः

yatastu na muktir yaugapadyenopalabhyate tasmāt kāraṇāt tacchaktibahutvābhyupagamo yuktaḥ

7.10.2.4

न च तास् तच्छक्तयः स्वातन्त्र्येण रुन्धन्ति अपसरन्ति वा किं तर्हि

na ca tās tacchaktayaḥ svātantryeṇa rundhanti apasaranti vā kiṃ tarhi

7.11.2.1

प्रावृतीशबले कर्म

prāvṛtīśabale karma

Mṛgendraṭīkā