5.15.2.4

यतश्चैवमतः

yataścaivamataḥ

5.16.2.1

अक्षसव्यपेक्षं हि ज्ञानं प्रत्यक्षमक्षव्यापारणात् तदभावेऽभावात् तद्भावे भावानुविधायित्वाच् च व्याहतमपि स्यात्

akṣasavyapekṣaṃ hi jñānaṃ pratyakṣamakṣavyāpāraṇāt tadabhāve'bhāvāt tadbhāve bhāvānuvidhāyitvāc ca vyāhatamapi syāt

5.16.2.2

न चैवं शाम्भवं ज्ञानमतो न प्रत्यक्षम् नाप्यानुमानिकं तस्य प्रत्यक्षाधीनवृत्तित्वात् शाब्दत्वं तु दूरापास्तम् अत्यन्तपरोक्षार्थविषयत्वात् तस्य

na caivaṃ śāmbhavaṃ jñānamato na pratyakṣam nāpyānumānikaṃ tasya pratyakṣādhīnavṛttitvāt śābdatvaṃ tu dūrāpāstam atyantaparokṣārthaviṣayatvāt tasya

5.16.2.3

न च किंचिद्भगवतः परोक्षमतः सर्वविषयं तस्य ज्ञानं प्रकाशते

na ca kiṃcidbhagavataḥ parokṣamataḥ sarvaviṣayaṃ tasya jñānaṃ prakāśate

5.16.2.4

ननु

nanu

5.16.2.4.2

पञ्चवक्त्रस्त्रिपञ्चदृक्

pañcavaktrastripañcadṛk

5.16.2.4.3

इत्यादिना श्रूयत एवागमेष्वीश्वरस्य शरीरेन्द्रिययोगः तत्सद्भावेऽपि कस्मान् न तत्सव्यपेक्षे ईश्वरस्य ज्ञानक्रिये

ityādinā śrūyata evāgameṣvīśvarasya śarīrendriyayogaḥ tatsadbhāve'pi kasmān na tatsavyapekṣe īśvarasya jñānakriye

5.16.2.5

नास्य ज्ञानक्रियोपयोगी शरीरेन्द्रिययोगः स्वभावत एव सर्वार्थक्रिया शक्तिमत्त्वादिच्छामात्रेणैव सर्गस्थित्यादिकरणक्षमत्वात्

nāsya jñānakriyopayogī śarīrendriyayogaḥ svabhāvata eva sarvārthakriyā śaktimattvādicchāmātreṇaiva sargasthityādikaraṇakṣamatvāt

5.16.2.6

भक्तानुग्रहणार्थं चाकारग्रहणमन्यथा निराकारे ध्यानपूजाद्ययोगात्

bhaktānugrahaṇārthaṃ cākāragrahaṇamanyathā nirākāre dhyānapūjādyayogāt

5.16.2.7

यदुक्तं श्रीमत्पौष्करे

yaduktaṃ śrīmatpauṣkare

5.16.2.7.2

साधकस्य तु लक्ष्यार्थं तस्य रूपमिदं स्मृतम्

sādhakasya tu lakṣyārthaṃ tasya rūpamidaṃ smṛtam

5.16.2.7.3

सर्वतः पाणिपादं तत्सर्वतो ऽक्षिशिरोमुखम्

sarvataḥ pāṇipādaṃ tatsarvato 'kṣiśiromukham

5.16.2.8

इति

iti

5.17.2.1

यथावस्थितवस्त्ववभासात्मनस् तावत्तदीयस्यैकस्य ज्ञानस्य ज्ञेयानन्त्याद् उपाधिभेदात् कृतमौपचारिकमानन्त्यम् शास्त्रात्मनोऽपि स्रोतोभेदादध्येतृभेदात् प्रवर्तयितृभेदात्

yathāvasthitavastvavabhāsātmanas tāvattadīyasyaikasya jñānasya jñeyānantyād upādhibhedāt kṛtamaupacārikamānantyam śāstrātmano'pi srotobhedādadhyetṛbhedāt pravartayitṛbhedāt

5.17.2.2

तेषां च परापरत्वाद् गौणमेवानन्त्यम्

teṣāṃ ca parāparatvād gauṇamevānantyam

5.17.2.3

सर्वज्ञानक्रियारूपा शक्तिरेकैवशूलिनः

sarvajñānakriyārūpā śaktirekaivaśūlinaḥ

5.17.2.4

इत्यनया दृशा तस्माज् ज्ञानाद् अभिन्नत्वात् कर्तृत्वमपि तथैवोपचारादानन्त्यं प्रतिपद्यते

ityanayā dṛśā tasmāj jñānād abhinnatvāt kartṛtvamapi tathaivopacārādānantyaṃ pratipadyate

5.17.2.5

अथ निर्वर्णितोपसंहाराय व्याख्येयोपक्षेपाय चायं श्लोकः

atha nirvarṇitopasaṃhārāya vyākhyeyopakṣepāya cāyaṃ ślokaḥ

5.18.2.1

अथोपलभ्य देहादि वस्तु कार्यत्वधर्मकम्

athopalabhya dehādi vastu kāryatvadharmakam

5.18.2.1.2

कर्तारमस्य जानीमः

kartāramasya jānīmaḥ

Mṛgendraṭīkā