5.7.1.5

इति तस्माद् उपायादरवैलक्षण्यान् मन्त्रमहेश्वरादिपदप्राप्तिलक्षणज्येष्ठफलयोग्यतां मन्त्रेश्वरपदशक्त्यात्मकफलार्हत्वं पञ्चाष्टकाद्यपराधिकारि पदयोजनायोग्यतां च निश्चेतुं कर्मव्यक्तित्रयं मृग्यते अन्विष्यते

iti tasmād upāyādaravailakṣaṇyān mantramaheśvarādipadaprāptilakṣaṇajyeṣṭhaphalayogyatāṃ mantreśvarapadaśaktyātmakaphalārhatvaṃ pañcāṣṭakādyaparādhikāri padayojanāyogyatāṃ ca niścetuṃ karmavyaktitrayaṃ mṛgyate anviṣyate

5.7.1.6

भक्तिश्रद्धाभिव्यक्तितारतम्याद् उत्कृष्टमध्यमापकृष्टरूपसाधिकारापवर्गपदभाज इत्यनुग्राह्या

bhaktiśraddhābhivyaktitāratamyād utkṛṣṭamadhyamāpakṛṣṭarūpasādhikārāpavargapadabhāja ityanugrāhyā

5.7.1.7

यच् चैतत् साधिकारमुक्तित्रयं दर्शितम् ततः

yac caitat sādhikāramuktitrayaṃ darśitam tataḥ

5.7.2.1

मध्यमापकृष्टयोर् मुक्त्योर् उपर्यधोवर्तिनः पदस्य प्राप्यतया स्वस्मात् पदात् च्युतिसम्भवेन च कश्चिद्व्यक्तिकरोऽन्तरायः नत्व् अनन्तरम् एवापवर्गस्य प्राप्तिः

madhyamāpakṛṣṭayor muktyor uparyadhovartinaḥ padasya prāpyatayā svasmāt padāt cyutisambhavena ca kaścidvyaktikaro'ntarāyaḥ natv anantaram evāpavargasya prāptiḥ

5.7.2.2

तृतीयस्यां तु तत्पदाधिकारसमाप्तिसमनन्तरेणैव

tṛtīyasyāṃ tu tatpadādhikārasamāptisamanantareṇaiva

5.7.2.3

अथ किंनिमित्तम् एतच् चिह्नवैचित्र्यं यद्वशात्त्रित्वं साधिकाराया मुक्तेरित्याह

atha kiṃnimittam etac cihnavaicitryaṃ yadvaśāttritvaṃ sādhikārāyā mukterityāha

5.8.2.1

तमःपतेः क्रियादृङ्निरोद्धुर् वामदेवनाथस्य यद्रोधकत्वं तस्मिन् किंचिन् निवृत्ते मनाग् अवशिष्टे च सति एतच् चिह्नतारतम्यं शरीरिणां

tamaḥpateḥ kriyādṛṅniroddhur vāmadevanāthasya yadrodhakatvaṃ tasmin kiṃcin nivṛtte manāg avaśiṣṭe ca sati etac cihnatāratamyaṃ śarīriṇāṃ

5.8.2.2

अत एव

ata eva

5.9.2.1

एतद्योग्यतात्रयम् अनपेक्ष्यैव स्वापेऽणुमनुगृह्णाति अणुमिति जातावेकवचनम् योग्यतावैचित्र्येणानुग्रहवैचित्र्यमणूनां तदानीं न करोतीति भावः

etadyogyatātrayam anapekṣyaiva svāpe'ṇumanugṛhṇāti aṇumiti jātāvekavacanam yogyatāvaicitryeṇānugrahavaicitryamaṇūnāṃ tadānīṃ na karotīti bhāvaḥ

5.9.2.2

अत्रैव हेतुमाह साधिकारमिदं यतः यस्माद्योग्यतात्रयमधिकारापेक्षम्

atraiva hetumāha sādhikāramidaṃ yataḥ yasmādyogyatātrayamadhikārāpekṣam

5.9.2.3

न च तदानीमधिकारोपयोगः तस्मान् नापेक्षते

na ca tadānīmadhikāropayogaḥ tasmān nāpekṣate

5.10.1.1

भविष्यति सर्गारम्भे संहारोपान्ते वक्ष्यमाणलक्षणायां तृतीयस्यां च भूतसंहृतौ याननुगृह्णाति ते शिवाः सम्पद्यन्ते स्वापावस्थानुगृहीताणुवत्

bhaviṣyati sargārambhe saṃhāropānte vakṣyamāṇalakṣaṇāyāṃ tṛtīyasyāṃ ca bhūtasaṃhṛtau yānanugṛhṇāti te śivāḥ sampadyante svāpāvasthānugṛhītāṇuvat

5.10.1.2

स्वापेऽणुमनुगृह्णातीति यत्प्रागुक्तं ततोऽणुशब्दं लक्षयितुम् आह

svāpe'ṇumanugṛhṇātīti yatprāguktaṃ tato'ṇuśabdaṃ lakṣayitum āha

5.10.2.1

स इत्यनन्तरोक्तः सर्गादौ तृतीये च भूतसंहारे स्वापे च यो ऽनुग्राह्यः

sa ityanantaroktaḥ sargādau tṛtīye ca bhūtasaṃhāre svāpe ca yo 'nugrāhyaḥ

5.10.2.2

यो यद् व्यपास्यापनीय तादृग्विधः क्रियते अभिव्यक्तशिवभावः सम्पद्यते सो ऽणुशब्दवाच्यो ज्ञेयः अणुः सन्न् अपवृज्यत इति यावत्

yo yad vyapāsyāpanīya tādṛgvidhaḥ kriyate abhivyaktaśivabhāvaḥ sampadyate so 'ṇuśabdavācyo jñeyaḥ aṇuḥ sann apavṛjyata iti yāvat

5.10.2.3

तदेवं बोधयन्बोधयोग्यान् इति यत्प्रागुक्तं तद्दृक्क्रियानन्त्यव्यक्त्या प्रदर्शितम्

tadevaṃ bodhayanbodhayogyān iti yatprāguktaṃ taddṛkkriyānantyavyaktyā pradarśitam

5.10.2.4

यदपि रोध्यान्रुन्धन् इत्यादि सूचितं तत् यान्विमोचयति स्वापे इत्यनेन केषांचिदेव तथाविधानुग्रहभाक्त्वे सति अन्येषाम् अर्थाक्षिप्तो रोध इतिकृत्वा न

yadapi rodhyānrundhan ityādi sūcitaṃ tat yānvimocayati svāpe ityanena keṣāṃcideva tathāvidhānugrahabhāktve sati anyeṣām arthākṣipto rodha itikṛtvā na

5.10.2.5

इदानीं तु पाचयन्कर्मिकर्म इत्युक्तं निर्वर्णयितुम् आह

idānīṃ tu pācayankarmikarma ityuktaṃ nirvarṇayitum āha

5.11.1.1

भगवतः शक्तयः सर्वकार्येषु प्रसृताः

bhagavataḥ śaktayaḥ sarvakāryeṣu prasṛtāḥ

5.11.1.2

ताभिः शरीरेन्द्रियजात्यायुर्भोगकारणं कर्म देहभाजां तत्स्वापे पाचयति फलदानोन्मुखमापादयति

tābhiḥ śarīrendriyajātyāyurbhogakāraṇaṃ karma dehabhājāṃ tatsvāpe pācayati phaladānonmukhamāpādayati

Mṛgendraṭīkā