3.1.2.27

तद् उक्तं जैमिनीयैः

tad uktaṃ jaiminīyaiḥ

3.1.2.27.2

कुम्भकाराद्यधिष्ठानं घटादौ यदि चेष्यते

kumbhakārādyadhiṣṭhānaṃ ghaṭādau yadi ceṣyate

3.1.2.27.3

नेश्वराधिष्ठितत्वं स्याद् अस्ति चेत् साध्यहीनता

neśvarādhiṣṭhitatvaṃ syād asti cet sādhyahīnatā

3.1.2.28

तथा सिद्धे च दृष्टान्ते भवेद्धेतोर् विरुद्धता

tathā siddhe ca dṛṣṭānte bhaveddhetor viruddhatā

3.1.2.28.2

अनीश्वरविनाश्यादिकर्तृकत्वं प्रसज्यते

anīśvaravināśyādikartṛkatvaṃ prasajyate

3.1.2.29

इति

iti

3.1.2.30

स्याद् एष सर्वदोषावकाशो यद्य् अस्माभिर् असर्वविषयम् ईश्वराधिष्ठानम् उपगम्यते यावता ये ऽपि तु कुम्भादीनां कर्तारः कुलालादयस् ते ऽपि तत्प्रत्यवेक्षणानुगृहीतशक्तयस् तत्तत्कार्यनिर्वर्तनसमर्था भवन्तीति ब्रूमः

syād eṣa sarvadoṣāvakāśo yady asmābhir asarvaviṣayam īśvarādhiṣṭhānam upagamyate yāvatā ye 'pi tu kumbhādīnāṃ kartāraḥ kulālādayas te 'pi tatpratyavekṣaṇānugṛhītaśaktayas tattatkāryanirvartanasamarthā bhavantīti brūmaḥ

3.1.2.31

ननु कुत्रैतत् दृष्टं यत् कुलालतन्तुवायादिसद्भावे भावात् तदभावे चाभावाद् अपि घटादि कार्यजातम् ईश्वराधिष्ठितमिति

nanu kutraitat dṛṣṭaṃ yat kulālatantuvāyādisadbhāve bhāvāt tadabhāve cābhāvād api ghaṭādi kāryajātam īśvarādhiṣṭhitamiti

3.1.2.32

कुत्र वा न दृष्टं किं न श्रुतं भगवता स्वयम् आदिष्टं सर्वजनप्रसिद्धेष्वपि शास्त्रेषूद्घुष्यमाणं भवद्भिः

kutra vā na dṛṣṭaṃ kiṃ na śrutaṃ bhagavatā svayam ādiṣṭaṃ sarvajanaprasiddheṣvapi śāstreṣūdghuṣyamāṇaṃ bhavadbhiḥ

3.1.2.33

गामाविश्य च भूतानि धारयाम्य् अहम् ओजसा

gāmāviśya ca bhūtāni dhārayāmy aham ojasā

3.1.2.33.2

पुष्णामि चौषधीः सर्वाः सोमो भूत्वा रसात्मकः

puṣṇāmi cauṣadhīḥ sarvāḥ somo bhūtvā rasātmakaḥ

3.1.2.34

इति

iti

3.1.2.35

न तदस्ति विना यत्स्यान्मया भूतं चराचरम्

na tadasti vinā yatsyānmayā bhūtaṃ carācaram

3.1.2.36

इति श्रुताव् अपि

iti śrutāv api

3.1.2.37

यो रुद्रो ऽग्नौ यो ऽप्सु य ओषधीषु यो रुद्रो विश्वा भुवनाविवेश

yo rudro 'gnau yo 'psu ya oṣadhīṣu yo rudro viśvā bhuvanāviveśa

3.1.2.37.2

इति

iti

3.1.2.38

अत एव भवदुद्भावितः प्रतीतिविरोधोऽपि निरस्तः अज्ञो जन्तुरनीशोऽयमात्मनः सुखदुःखयोः

ata eva bhavadudbhāvitaḥ pratītivirodho'pi nirastaḥ ajño janturanīśo'yamātmanaḥ sukhaduḥkhayoḥ

3.1.2.39

ईश्वरप्रेरितो गच्छेत्स्वर्गं वा श्वभ्रमेव वा

īśvaraprerito gacchetsvargaṃ vā śvabhrameva vā

3.1.2.40

इत्येवंविधायाः प्रत्युत प्रतीतेः सिद्धत्वात्

ityevaṃvidhāyāḥ pratyuta pratīteḥ siddhatvāt

3.1.2.41

न चायं विरुद्धो हेतुर् विपर्ययव्याप्त्यभावात् दृष्टान्तधर्मिणि घटादौ स्वसाध्येन बुद्धिमत्कर्तृपूर्वकत्वेन व्याप्तेः सिद्धत्वात् बुद्धिमत्कर्तृपूर्वकत्वविरहिणो विपक्षाद् आत्मादेर् व्यावृत्तत्वात्

na cāyaṃ viruddho hetur viparyayavyāptyabhāvāt dṛṣṭāntadharmiṇi ghaṭādau svasādhyena buddhimatkartṛpūrvakatvena vyāpteḥ siddhatvāt buddhimatkartṛpūrvakatvavirahiṇo vipakṣād ātmāder vyāvṛttatvāt

Mṛgendraṭīkā