2.12.1.4

स एव हि सत्त्वात्मनि शान्त उपाधौ शान्त इव रजोबहुले तु भगवान् इवाज्ञानात्मके च तमसि मुग्ध इवास्ते न तु ततो ऽन्यत् पृथक् किंचिद् अवतिष्ठते तस्यैव तथा तथा वैचित्र्येणावस्थितेः सत्यत्वात् द्वैतप्रतिभासस्य द्विचन्द्रादिज्ञानवत् भ्रान्तत्वात्

sa eva hi sattvātmani śānta upādhau śānta iva rajobahule tu bhagavān ivājñānātmake ca tamasi mugdha ivāste na tu tato 'nyat pṛthak kiṃcid avatiṣṭhate tasyaiva tathā tathā vaicitryeṇāvasthiteḥ satyatvāt dvaitapratibhāsasya dvicandrādijñānavat bhrāntatvāt

2.12.1.5

तथा चाह तत्रभवान् भर्तृहरिः

tathā cāha tatrabhavān bhartṛhariḥ

2.12.1.6

यथा विशुद्धम् आकाशं तिमिरोपप्लुतो जनः

yathā viśuddham ākāśaṃ timiropapluto janaḥ

2.12.1.6.2

संकीर्णम् इव मात्राभिश् चित्राभिर् अभिमन्यते

saṃkīrṇam iva mātrābhiś citrābhir abhimanyate

2.12.1.7

तथेदम् अमृतं ब्रह्म निर्विकारम् अविद्यया

tathedam amṛtaṃ brahma nirvikāram avidyayā

2.12.1.7.2

कलुषत्वम् इवापन्नं भेदरूपे प्रवर्तते इति

kaluṣatvam ivāpannaṃ bhedarūpe pravartate iti

2.12.1.8

एवं चाभिन्नम् एवेदं परं ब्रह्म परमात्मलक्षणम्

evaṃ cābhinnam evedaṃ paraṃ brahma paramātmalakṣaṇam

2.12.1.9

मनसां हि संसारधर्मैः सुखदुःखादिभिर् योगः परमात्मा तु सूर्य इवाम्भःप्रतिबिम्बभेदैर् उपाधिभिर् अभिन्नो ऽपि भिन्न इव प्रतिभाति

manasāṃ hi saṃsāradharmaiḥ sukhaduḥkhādibhir yogaḥ paramātmā tu sūrya ivāmbhaḥpratibimbabhedair upādhibhir abhinno 'pi bhinna iva pratibhāti

2.12.1.10

तथा च श्रुतिः

tathā ca śrutiḥ

2.12.1.10.2

यथा ह्य् अयं ज्योतिरात्मा विवस्वान् अपो भिन्ना बहुधैको ऽनुगच्छन्

yathā hy ayaṃ jyotirātmā vivasvān apo bhinnā bahudhaiko 'nugacchan

2.12.1.10.3

उपाधिना क्रियते भेदरूपो देवः क्षेत्रेष्व् एवम् अज्ञस् तथात्मेति

upādhinā kriyate bhedarūpo devaḥ kṣetreṣv evam ajñas tathātmeti

2.12.2.1

ओम् इत्य् उपपत्त्यनुपपत्तिपर्यालोचनपरिहारेण यद्य् एतद् अङ्गीक्रियते कामम् अवतिष्ठतां न तु प्रामाणिकरीत्या

om ity upapattyanupapattiparyālocanaparihāreṇa yady etad aṅgīkriyate kāmam avatiṣṭhatāṃ na tu prāmāṇikarītyā

2.12.2.2

यस्मात् प्रतिज्ञामात्रम् एवैतत् न त्व् अत्र हेतुदृष्टान्तादिसंभवः

yasmāt pratijñāmātram evaitat na tv atra hetudṛṣṭāntādisaṃbhavaḥ

2.12.2.3

तदभावान् निश्चयः किंनिबन्धनः किमाश्रयः

tadabhāvān niścayaḥ kiṃnibandhanaḥ kimāśrayaḥ

2.12.2.4

प्रमाणनिबन्धनो हि निश्चयस् तत्तत्प्रमेयव्यवस्थापनसमर्थो भवति नान्यथा

pramāṇanibandhano hi niścayas tattatprameyavyavasthāpanasamartho bhavati nānyathā

2.12.2.5

नन्व् अत्र प्रमाणम् आगमस् तावच् छ्रुतिरूपः प्रदर्शित एवेत्य् आह

nanv atra pramāṇam āgamas tāvac chrutirūpaḥ pradarśita evety āha

2.13.2.1

यदि प्रमाणम् असत्यरूपं परमार्थतः परमात्मन एव सत्यत्वात् तथाविधेन प्रमाणेनैतत् प्रमीयमाणं मनोर् निमितेन प्रदीपेन सन् तमसावस्थितपदार्थप्रविवेचनप्रायम्

yadi pramāṇam asatyarūpaṃ paramārthataḥ paramātmana eva satyatvāt tathāvidhena pramāṇenaitat pramīyamāṇaṃ manor nimitena pradīpena san tamasāvasthitapadārthapravivecanaprāyam

2.13.2.2

अथ सत्यम् एव प्रमाणम् एवं तर्हि स परमात्मा प्रमेयत्वेन स्थितः

atha satyam eva pramāṇam evaṃ tarhi sa paramātmā prameyatvena sthitaḥ

2.13.2.3

प्रमाणं हि प्रमेयं परिच्छिन्दत् प्रमाणताम् आसादयति इतरथा प्रमाणतैवास्य न स्यात्

pramāṇaṃ hi prameyaṃ paricchindat pramāṇatām āsādayati itarathā pramāṇataivāsya na syāt

2.13.2.4

किंच अतः

kiṃca ataḥ

Mṛgendraṭīkā