1.9.1.20

इतरद् एव हि महीमहीधरादिगतं सावयवत्वं वस्तुसादृश्यावलम्बनपूर्वव्याप्तिदर्शनाहितसंस्कारा च तदनुगुणसाध्यसाधनार्थं प्रामाणिकम् इति प्रवर्तत इति युक्तं न पुनः सावयवत्वशब्दमात्रसामान्याश्रयेण

itarad eva hi mahīmahīdharādigataṃ sāvayavatvaṃ vastusādṛśyāvalambanapūrvavyāptidarśanāhitasaṃskārā ca tadanuguṇasādhyasādhanārthaṃ prāmāṇikam iti pravartata iti yuktaṃ na punaḥ sāvayavatvaśabdamātrasāmānyāśrayeṇa

1.9.1.21

यद् आह धर्मकीर्तिः

yad āha dharmakīrtiḥ

1.9.1.21.2

सिद्धं यादृग् अधिष्ठातृभावाभावानुवृत्तिमत्

siddhaṃ yādṛg adhiṣṭhātṛbhāvābhāvānuvṛttimat

1.9.1.21.3

संनिवेशादि तद् युक्तं तस्माद् यद् अनुमीयते

saṃniveśādi tad yuktaṃ tasmād yad anumīyate

1.9.1.22

वस्तुभेदे प्रसिद्धे ऽपि शब्दसाम्याद् अभेदिनः

vastubhede prasiddhe 'pi śabdasāmyād abhedinaḥ

1.9.1.22.2

न युक्तानुमितिः पाण्डुद्रव्याद् इव हुताशने

na yuktānumitiḥ pāṇḍudravyād iva hutāśane

1.9.1.23

इति

iti

1.9.1.24

अपि च वलभ्यादीनां पक्षान्तर्भावे दृष्टान्ताभावः

api ca valabhyādīnāṃ pakṣāntarbhāve dṛṣṭāntābhāvaḥ

1.9.1.25

न चेतरत्रान्तर्भावः तदा ईश्वरस्य सर्वकर्तृत्वहानिः

na cetaratrāntarbhāvaḥ tadā īśvarasya sarvakartṛtvahāniḥ

1.9.1.26

स्थपत्याद्यन्वयव्यतिरेकानुविधायिनौ भावाभावौ वलभ्यादीनां दृष्टौ

sthapatyādyanvayavyatirekānuvidhāyinau bhāvābhāvau valabhyādīnāṃ dṛṣṭau

1.9.1.27

न च दृष्टं कारणम् अपहाय कारणान्तरं तदीश्वराख्यं कल्पयितुम् उपपन्नम्

na ca dṛṣṭaṃ kāraṇam apahāya kāraṇāntaraṃ tadīśvarākhyaṃ kalpayitum upapannam

1.9.1.28

एवं हि सति सर्वत्र कार्यकारणभावो विप्लवेत

evaṃ hi sati sarvatra kāryakāraṇabhāvo viplaveta

1.9.1.29

तद् उक्तम्

tad uktam

1.9.1.29.2

यस्मिन् सति भवत्य् एव यत् ततो ऽन्यस्य कल्पने

yasmin sati bhavaty eva yat tato 'nyasya kalpane

1.9.1.29.3

तद्धेतुत्वेन सर्वत्र हेतूनाम् अनवस्थितिः

taddhetutvena sarvatra hetūnām anavasthitiḥ

1.9.1.30

इति

iti

1.9.1.31

किं च न तावद् अशरीरजगन्निर्मातृदेवताविशेषाभ्युपगमो युक्तः तस्य जगल्लक्षणकार्यसम्पादनासंभवात्

kiṃ ca na tāvad aśarīrajagannirmātṛdevatāviśeṣābhyupagamo yuktaḥ tasya jagallakṣaṇakāryasampādanāsaṃbhavāt

1.9.1.32

यद् आह

yad āha

1.9.1.32.2

कार्यं शरीरयुक्तेन कर्त्रा व्याप्तं सदैव यत्

kāryaṃ śarīrayuktena kartrā vyāptaṃ sadaiva yat

1.9.1.32.3

कार्यत्वात् तेन जगतः कर्ता देही प्रसज्यते

kāryatvāt tena jagataḥ kartā dehī prasajyate

Mṛgendraṭīkā