12.43.2

सिंहा व्याघ्रा वराहाश् च मध्यमा तामसी गतिः

siṃhā vyāghrā varāhāś ca madhyamā tāmasī gatiḥ

12.44

चारणाश् च सुपर्णाश् च पुरुषाश् चैव दाम्भिकाः

cāraṇāś ca suparṇāś ca puruṣāś caiva dāmbhikāḥ

12.44.2

रक्षांसि च पिशाचाश् च तामसीषूत्तमा गतिः

rakṣāṃsi ca piśācāś ca tāmasīṣūttamā gatiḥ

12.45

झल्ला मल्ला नटाश् चैव पुरुषाः शस्त्रवृत्तयः

jhallā mallā naṭāś caiva puruṣāḥ śastravṛttayaḥ

12.45.2

द्यूतपानप्रसक्ताश् च जघन्या राजसी गतिः

dyūtapānaprasaktāś ca jaghanyā rājasī gatiḥ

12.46

राजानः क्षत्रियाश् चैव राज्ञां चैव पुरोहिताः

rājānaḥ kṣatriyāś caiva rājñāṃ caiva purohitāḥ

12.46.2

वादयुद्धप्रधानाश् च मध्यमा राजसी गतिः

vādayuddhapradhānāś ca madhyamā rājasī gatiḥ

12.47

गन्धर्वा गुह्यका यक्षा विबुधानुचराश् च ये

gandharvā guhyakā yakṣā vibudhānucarāś ca ye

12.47.2

तथैवाप्सरसः सर्वा राजसीषूत्तमा गतिः

tathaivāpsarasaḥ sarvā rājasīṣūttamā gatiḥ

12.48

तापसा यतयो विप्रा ये च वैमानिका गणाः

tāpasā yatayo viprā ye ca vaimānikā gaṇāḥ

12.48.2

नक्षत्राणि च दैत्याश् च प्रथमा सात्त्विकी गतिः

nakṣatrāṇi ca daityāś ca prathamā sāttvikī gatiḥ

12.49

यज्वान ऋषयो देवा वेदा ज्योतींषि वत्सराः

yajvāna ṛṣayo devā vedā jyotīṃṣi vatsarāḥ

12.49.2

पितरश् चैव साध्याश् च द्वितीया सात्त्विकी गतिः

pitaraś caiva sādhyāś ca dvitīyā sāttvikī gatiḥ

12.50

ब्रह्मा विश्वसृजो धर्मो महान् अव्यक्तम् एव च

brahmā viśvasṛjo dharmo mahān avyaktam eva ca

12.50.2

उत्तमां सात्त्विकीम् एतां गतिम् आहुर् मनीषिणः

uttamāṃ sāttvikīm etāṃ gatim āhur manīṣiṇaḥ

12.51

एष सर्वः समुद्दिष्टस् त्रिप्रकारस्य कर्मणः

eṣa sarvaḥ samuddiṣṭas triprakārasya karmaṇaḥ

12.51.2

त्रिविधस् त्रिविधः कृत्स्नः संसारः सार्वभौतिकः

trividhas trividhaḥ kṛtsnaḥ saṃsāraḥ sārvabhautikaḥ

12.52

इन्द्रियाणां प्रसङ्गेन धर्मस्यासेवनेन च

indriyāṇāṃ prasaṅgena dharmasyāsevanena ca

12.52.2

पापान् संयान्ति संसारान् अविद्वांसो नराधमाः

pāpān saṃyānti saṃsārān avidvāṃso narādhamāḥ

12.53

यां यां योनिं तु जीवो ऽयं येन येनेह कर्मणा

yāṃ yāṃ yoniṃ tu jīvo 'yaṃ yena yeneha karmaṇā

Manusmṛti