12.33.2

याचिष्णुता प्रमादश् च तामसं गुणलक्षणम्

yāciṣṇutā pramādaś ca tāmasaṃ guṇalakṣaṇam

12.34

त्रयाणाम् अपि चैतेषां गुणानां त्रिषु तिष्ठताम्

trayāṇām api caiteṣāṃ guṇānāṃ triṣu tiṣṭhatām

12.34.2

इदं सामासिकं ज्ञेयं क्रमशो गुणलक्षणम्

idaṃ sāmāsikaṃ jñeyaṃ kramaśo guṇalakṣaṇam

12.35

यत् कर्म कृत्वा कुर्वंश् च करिष्यंश् चैव लज्जति

yat karma kṛtvā kurvaṃś ca kariṣyaṃś caiva lajjati

12.35.2

तज् ज्ञेयं विदुषा सर्वं तामसं गुणलक्षणम्

taj jñeyaṃ viduṣā sarvaṃ tāmasaṃ guṇalakṣaṇam

12.36

येनास्मिन् कर्मना लोके ख्यातिम् इच्छति पुष्कलाम्

yenāsmin karmanā loke khyātim icchati puṣkalām

12.36.2

न च शोचत्य् असंपत्तौ तद् विज्ञेयं तु राजसम्

na ca śocaty asaṃpattau tad vijñeyaṃ tu rājasam

12.37

यत् सर्वेणेच्छति ज्ञातुं यन् न लज्जति चाचरन्

yat sarveṇecchati jñātuṃ yan na lajjati cācaran

12.37.2

येन तुष्यति चात्मास्य तत् सत्त्वगुणलक्षणम्

yena tuṣyati cātmāsya tat sattvaguṇalakṣaṇam

12.38

तमसो लक्षणं कामो रजसस् त्व् अर्थ उच्यते

tamaso lakṣaṇaṃ kāmo rajasas tv artha ucyate

12.38.2

सत्त्वस्य लक्षणं धर्मः श्रैष्ठ्यम् एषां यथोत्तरम्

sattvasya lakṣaṇaṃ dharmaḥ śraiṣṭhyam eṣāṃ yathottaram

12.39

येन यस् तु गुणेनैषां संसरान्

yena yas tu guṇenaiṣāṃ saṃsarān

12.39.2

तान् समासेन वक्ष्यामि सर्वस्यास्य यथाक्रमम्

tān samāsena vakṣyāmi sarvasyāsya yathākramam

12.40

देवत्वं सात्त्विका यान्ति मनुष्यत्वं च राजसाः

devatvaṃ sāttvikā yānti manuṣyatvaṃ ca rājasāḥ

12.40.2

तिर्यक्त्वं तामसा नित्यम् इत्य् एषा त्रिविधा गतिः

tiryaktvaṃ tāmasā nityam ity eṣā trividhā gatiḥ

12.41

त्रिविधा त्रिविधैषा तु विज्ञेया गौणिकी गतिः

trividhā trividhaiṣā tu vijñeyā gauṇikī gatiḥ

12.41.2

अधमा मध्यमाग्र्या च कर्मविद्याविशेषतः

adhamā madhyamāgryā ca karmavidyāviśeṣataḥ

12.42

स्थावराः कृमिकीटाश् च मत्स्याः सर्पाः सकच्छपाः

sthāvarāḥ kṛmikīṭāś ca matsyāḥ sarpāḥ sakacchapāḥ

12.42.2

पशवश् च मृगाश् चैव जघन्या तामसी गतिः

paśavaś ca mṛgāś caiva jaghanyā tāmasī gatiḥ

12.43

हस्तिनश् च तुरंगाश् च शूद्रा म्लेच्छाश् च गर्हिताः

hastinaś ca turaṃgāś ca śūdrā mlecchāś ca garhitāḥ

Manusmṛti