12.23.2

धर्मतो ऽधर्मतश् चैव धर्मे दध्यात् सदा मनः

dharmato 'dharmataś caiva dharme dadhyāt sadā manaḥ

12.24

सत्त्वं रजस् तमश्चैव त्रीन् विद्याद् आत्मनो गुणान्

sattvaṃ rajas tamaścaiva trīn vidyād ātmano guṇān

12.24.2

यैर् व्याप्येमान् स्थितो भावान् महान् सर्वान् अशेषतः

yair vyāpyemān sthito bhāvān mahān sarvān aśeṣataḥ

12.25

यो यदैषां गुणो देहे साकल्येनातिरिच्यते

yo yadaiṣāṃ guṇo dehe sākalyenātiricyate

12.25.2

स तदा तद्गुणप्रायं तं करोति शरीरिणम्

sa tadā tadguṇaprāyaṃ taṃ karoti śarīriṇam

12.26

सत्त्वं ज्ञानं तमो ऽज्ञानं रागद्वेषौ रजः स्मृतम्

sattvaṃ jñānaṃ tamo 'jñānaṃ rāgadveṣau rajaḥ smṛtam

12.26.2

एतद् व्याप्तिमद् एतेषां सर्वभूताश्रितं वपुः

etad vyāptimad eteṣāṃ sarvabhūtāśritaṃ vapuḥ

12.27

तत्र यत् प्रीतिसंयुक्तं किंचिद् आत्मनि लक्षयेत्

tatra yat prītisaṃyuktaṃ kiṃcid ātmani lakṣayet

12.27.2

प्रशान्तम् इव शुद्धाभं सत्त्वं तद् उपधारयेत्

praśāntam iva śuddhābhaṃ sattvaṃ tad upadhārayet

12.28

यत् तु दुःखसमायुक्तम् अप्रीतिकरम् आत्मनः

yat tu duḥkhasamāyuktam aprītikaram ātmanaḥ

12.28.2

तद् रजः प्रतीपं विद्यात् सततं हारि देहिनाम्

tad rajaḥ pratīpaṃ vidyāt satataṃ hāri dehinām

12.29

यत् तु स्यान् मोहसंयुक्तम् अव्यक्तं विषयात्मकम्

yat tu syān mohasaṃyuktam avyaktaṃ viṣayātmakam

12.29.2

अप्रतर्क्यम् अविज्ञेयं तमस् तद् उपधारयेत्

apratarkyam avijñeyaṃ tamas tad upadhārayet

12.30

त्रयाणाम् अपि चैतेषां गुणानां यः फलोदयः

trayāṇām api caiteṣāṃ guṇānāṃ yaḥ phalodayaḥ

12.30.2

अग्र्यो मध्यो जघन्यश् च तं प्रवक्ष्याम्य् अशेषतः

agryo madhyo jaghanyaś ca taṃ pravakṣyāmy aśeṣataḥ

12.31

वेदाभ्यासस् तपो ज्ञानं शौचम् इन्द्रियनिग्रहः

vedābhyāsas tapo jñānaṃ śaucam indriyanigrahaḥ

12.31.2

धर्मक्रियात्मचिन्ता च सात्त्विकं गुणलक्षणम्

dharmakriyātmacintā ca sāttvikaṃ guṇalakṣaṇam

12.32

आरम्भरुचिताधैर्यम् असत्कार्यपरिग्रहः

ārambharucitādhairyam asatkāryaparigrahaḥ

12.32.2

विषयोपसेवा चाजस्रं राजसं गुणलक्षणम्

viṣayopasevā cājasraṃ rājasaṃ guṇalakṣaṇam

12.33

लोभः स्वप्नो ऽधृतिः क्रौर्यं नास्तिक्यं भिन्नवृत्तिता

lobhaḥ svapno 'dhṛtiḥ krauryaṃ nāstikyaṃ bhinnavṛttitā

Manusmṛti