9.292.2

पूर्वं पूर्वं गुरुतरं जानीयाद् व्यसनं महत्

pūrvaṃ pūrvaṃ gurutaraṃ jānīyād vyasanaṃ mahat

9.293

सप्ताङ्गस्येह राज्यस्य विष्टब्धस्य त्रिदण्डवत्

saptāṅgasyeha rājyasya viṣṭabdhasya tridaṇḍavat

9.293.2

अन्योन्यगुणवैशेष्यान् न किंचिद् अतिरिच्यते

anyonyaguṇavaiśeṣyān na kiṃcid atiricyate

9.294

तेषु तेषु तु कृत्येषु तत् तद् अङ्गं विशिष्यते

teṣu teṣu tu kṛtyeṣu tat tad aṅgaṃ viśiṣyate

9.294.2

येन यत् साध्यते कार्यं तत् तस्मिन्श्रेष्ठम् उच्यते

yena yat sādhyate kāryaṃ tat tasminśreṣṭham ucyate

9.295

चारेणोत्साहयोगेन क्रिययैव च कर्मणाम्

cāreṇotsāhayogena kriyayaiva ca karmaṇām

9.295.2

स्वशक्तिं परशक्तिं च नित्यं विद्यान्महीपतिः

svaśaktiṃ paraśaktiṃ ca nityaṃ vidyānmahīpatiḥ

9.296

पीडनानि च सर्वाणि व्यसनानि तथैव च

pīḍanāni ca sarvāṇi vyasanāni tathaiva ca

9.296.2

आरभेत ततः कार्यं संचिन्त्य गुरुलाघवम्

ārabheta tataḥ kāryaṃ saṃcintya gurulāghavam

9.297

आरभेतैव कर्माणि श्रान्तः श्रान्तः पुनः पुनः

ārabhetaiva karmāṇi śrāntaḥ śrāntaḥ punaḥ punaḥ

9.297.2

कर्माण्य् आरभमाणं हि पुरुषं श्रीर् निषेवते

karmāṇy ārabhamāṇaṃ hi puruṣaṃ śrīr niṣevate

9.298

कृतं त्रेतायुगं चैव द्वापरं कलिर् एव च

kṛtaṃ tretāyugaṃ caiva dvāparaṃ kalir eva ca

9.298.2

राज्ञो वृत्तानि सर्वाणि राजा हि युगम् उच्यते

rājño vṛttāni sarvāṇi rājā hi yugam ucyate

9.299

कलिः प्रसुप्तो भवति स जाग्रद् द्वापरं युगम्

kaliḥ prasupto bhavati sa jāgrad dvāparaṃ yugam

9.299.2

कर्मस्व् अभ्युद्यतस् त्रेता विचरंस् तु कृतं युगम्

karmasv abhyudyatas tretā vicaraṃs tu kṛtaṃ yugam

9.300

इन्द्रस्यार्कस्य वायोश् च यमस्य वरुणस्य च

indrasyārkasya vāyoś ca yamasya varuṇasya ca

9.300.2

चन्द्रस्याग्नेः पृथिव्याश् च तेजोवृत्तं नृपश् चरेत्

candrasyāgneḥ pṛthivyāś ca tejovṛttaṃ nṛpaś caret

9.301

वार्षिकांश् चतुरो मासान् यथेन्द्रो ऽभिप्रवर्षति

vārṣikāṃś caturo māsān yathendro 'bhipravarṣati

9.301.2

तथाभिवर्षेत् स्वं राष्ट्रं कामैर् इन्द्रव्रतं चरन्

tathābhivarṣet svaṃ rāṣṭraṃ kāmair indravrataṃ caran

9.302

अष्टौ मासान् यथादित्यस् तोयं हरति रश्मिभिः

aṣṭau māsān yathādityas toyaṃ harati raśmibhiḥ

Manusmṛti