8.55

असंभाष्ये साक्षिभिश् च देशे सम्भाषते मिथः

asaṃbhāṣye sākṣibhiś ca deśe sambhāṣate mithaḥ

8.55.2

निरुच्यमानं प्रश्नं च नेच्छेद् यश् चापि निष्पतेत्

nirucyamānaṃ praśnaṃ ca necched yaś cāpi niṣpatet

8.56

ब्रूहीत्य् उक्तश् च न ब्रूयाद् उक्तं च न विभावयेत्

brūhīty uktaś ca na brūyād uktaṃ ca na vibhāvayet

8.56.2

न च पूर्वापरं विद्यात् तस्माद् अर्थात् स हीयते

na ca pūrvāparaṃ vidyāt tasmād arthāt sa hīyate

8.57

साक्षिणः सन्ति मेत्य् उक्त्वा दिशेत्य् उक्तो दिशेन् न यः

sākṣiṇaḥ santi mety uktvā diśety ukto diśen na yaḥ

8.57.2

धर्मस्थः कारणैर् एतैर् हीनं तम् अपि निर्दिशेत्

dharmasthaḥ kāraṇair etair hīnaṃ tam api nirdiśet

8.58

अभियोक्ता न चेद् ब्रूयाद् बध्यो दण्ड्यश् च

abhiyoktā na ced brūyād badhyo daṇḍyaś ca

8.58.2

न चेत् त्रिपक्षात् प्रब्रूयाद् धर्मं प्रति पराजितः

na cet tripakṣāt prabrūyād dharmaṃ prati parājitaḥ

8.59

यो यावन् निह्नुवीतार्थं मिथ्या यावति वा वदेत्

yo yāvan nihnuvītārthaṃ mithyā yāvati vā vadet

8.59.2

तौ नृपेण ह्य् अधर्मज्ञौ दाप्यो तद्द्विगुणं

tau nṛpeṇa hy adharmajñau dāpyo taddviguṇaṃ

8.60

पृष्टो ऽपव्ययमानस् तु कृतावस्थो

pṛṣṭo 'pavyayamānas tu kṛtāvastho

8.60.2

त्र्यवरैः साक्षिभिर् भाव्यो नृपब्राह्मणसंनिधौ

tryavaraiḥ sākṣibhir bhāvyo nṛpabrāhmaṇasaṃnidhau

8.61

यादृशा धनिभिः कार्या व्यवहारेषु साक्षिणः

yādṛśā dhanibhiḥ kāryā vyavahāreṣu sākṣiṇaḥ

8.61.2

तादृशान् सम्प्रवक्ष्यामि यथा वाच्यम् ऋतं च तैः

tādṛśān sampravakṣyāmi yathā vācyam ṛtaṃ ca taiḥ

8.62

गृहिणः पुत्रिणो मौलाः क्षत्रविट्शूद्रयोनयः

gṛhiṇaḥ putriṇo maulāḥ kṣatraviṭśūdrayonayaḥ

8.62.2

अर्थ्युक्ताः साक्ष्यम् अर्हन्ति न ये केचिद् अनापदि

arthyuktāḥ sākṣyam arhanti na ye kecid anāpadi

8.63

आप्ताः सर्वेषु वर्णेषु कार्याः कार्येषु साक्षिणः

āptāḥ sarveṣu varṇeṣu kāryāḥ kāryeṣu sākṣiṇaḥ

8.63.2

सर्वधर्मविदो ऽलुब्धा विपरीतांस् तु वर्जयेत्

sarvadharmavido 'lubdhā viparītāṃs tu varjayet

8.64

नार्थसम्बन्धिनो नाप्ता न सहाया न वैरिणः

nārthasambandhino nāptā na sahāyā na vairiṇaḥ

8.64.2

न दृष्टदोषाः कर्तव्या न व्याध्यार्ता न दूषिताः

na dṛṣṭadoṣāḥ kartavyā na vyādhyārtā na dūṣitāḥ

Manusmṛti