8.45

सत्यम् अर्थं च संपश्येद् आत्मानम् अथ साक्षिणः

satyam arthaṃ ca saṃpaśyed ātmānam atha sākṣiṇaḥ

8.45.2

देशं रूपं च कालं च व्यवहारविधौ स्थितः

deśaṃ rūpaṃ ca kālaṃ ca vyavahāravidhau sthitaḥ

8.46

सद्भिर् आचरितं यत् स्याद् धार्मिकैश् च द्विजातिभिः

sadbhir ācaritaṃ yat syād dhārmikaiś ca dvijātibhiḥ

8.46.2

तद् देशकुलजातीनाम् अविरुद्धं प्रकल्पयेत्

tad deśakulajātīnām aviruddhaṃ prakalpayet

8.47

अधमर्णार्थसिद्ध्यर्थम् उत्तमर्णेन चोदितः

adhamarṇārthasiddhyartham uttamarṇena coditaḥ

8.47.2

दापयेद् धनिकस्यार्थम् अधमर्णाद् विभावितम्

dāpayed dhanikasyārtham adhamarṇād vibhāvitam

8.48

यैर् यैर् उपायैर् अर्थं स्वं प्राप्नुयाद् उत्तमर्णिकः

yair yair upāyair arthaṃ svaṃ prāpnuyād uttamarṇikaḥ

8.48.2

तैस् तैर् उपायैः संगृह्य दापयेद् अधमर्णिकम्

tais tair upāyaiḥ saṃgṛhya dāpayed adhamarṇikam

8.49

धर्मेण व्यवहारेण छलेनाचरितेन च

dharmeṇa vyavahāreṇa chalenācaritena ca

8.49.2

प्रयुक्तं साधयेद् अर्थं पञ्चमेन बलेन च

prayuktaṃ sādhayed arthaṃ pañcamena balena ca

8.50

यः स्वयं साधयेद् अर्थम् उत्तमर्णो ऽधमर्णिकात्

yaḥ svayaṃ sādhayed artham uttamarṇo 'dhamarṇikāt

8.50.2

न स राज्ञाभियोक्तव्यः स्वकं संसाधयन् धनम्

na sa rājñābhiyoktavyaḥ svakaṃ saṃsādhayan dhanam

8.51

अर्थे ऽपव्ययमानं तु करणेन विभावितम्

arthe 'pavyayamānaṃ tu karaṇena vibhāvitam

8.51.2

दापयेद् धनिकस्यार्थं दण्डलेशं च शक्तितः

dāpayed dhanikasyārthaṃ daṇḍaleśaṃ ca śaktitaḥ

8.52

अपह्नवे ऽधमर्णस्य देहीत्य् उक्तस्य संसदि

apahnave 'dhamarṇasya dehīty uktasya saṃsadi

8.52.2

अभियोक्ता दिशेद् देश्यं करणं वान्यद् उद्दिशेत्

abhiyoktā diśed deśyaṃ karaṇaṃ vānyad uddiśet

8.53

अदेश्यं यश् च दिशति निर्दिश्यापह्नुते च यः

adeśyaṃ yaś ca diśati nirdiśyāpahnute ca yaḥ

8.53.2

यश् चाधरोत्तरान् अर्थान् विगीतान् नावबुध्यते

yaś cādharottarān arthān vigītān nāvabudhyate

8.54

अपदिश्यापदेश्यं च पुनर् यस् त्व् अपधावति

apadiśyāpadeśyaṃ ca punar yas tv apadhāvati

8.54.2

सम्यक् प्रणिहितं चार्थं पृष्टः सन् नाभिनन्दति

samyak praṇihitaṃ cārthaṃ pṛṣṭaḥ san nābhinandati

Manusmṛti