10.2.3.2

न चापि कर्मणैकेन द्वाभ्यां सिद्धिस्तु योगतः

na cāpi karmaṇaikena dvābhyāṃ siddhistu yogataḥ

10.2.4

ताभ्याम् उभाभ्यां सर्वार्था निबद्धा ह्यधमोत्तमाः

tābhyām ubhābhyāṃ sarvārthā nibaddhā hyadhamottamāḥ

10.2.4.2

प्रवृत्ताश्चैव दृश्यन्ते निवृत्ताश्चैव सर्वशः

pravṛttāścaiva dṛśyante nivṛttāścaiva sarvaśaḥ

10.2.5

पर्जन्यः पर्वते वर्षन् किं नु साधयते फलम्

parjanyaḥ parvate varṣan kiṃ nu sādhayate phalam

10.2.5.2

कृष्टे क्षेत्रे तथावर्षन् किं नु साधयते फलम्

kṛṣṭe kṣetre tathāvarṣan kiṃ nu sādhayate phalam

10.2.6

उत्थानं चाप्यदैवस्य ह्यनुत्थानस्य दैवतम्

utthānaṃ cāpyadaivasya hyanutthānasya daivatam

10.2.6.2

व्यर्थं भवति सर्वत्र पूर्वं कस्तत्र निश्चयः

vyarthaṃ bhavati sarvatra pūrvaṃ kastatra niścayaḥ

10.2.7

प्रवृष्टे च यथा देवे सम्यक् क्षेत्रे च कर्षिते

pravṛṣṭe ca yathā deve samyak kṣetre ca karṣite

10.2.7.2

बीजं महागुणं भूयात् तथा सिद्धिर् हि मानुषी

bījaṃ mahāguṇaṃ bhūyāt tathā siddhir hi mānuṣī

10.2.8

तयोर् दैवं विनिश्चित्य स्ववशेनैव वर्तते

tayor daivaṃ viniścitya svavaśenaiva vartate

10.2.8.2

प्राज्ञाः पुरुषकारं तु घटन्ते दाक्ष्यम् आस्थिताः

prājñāḥ puruṣakāraṃ tu ghaṭante dākṣyam āsthitāḥ

10.2.9

ताभ्यां सर्वे हि कार्यार्था मनुष्याणां नरर्षभ

tābhyāṃ sarve hi kāryārthā manuṣyāṇāṃ nararṣabha

10.2.9.2

विचेष्टन्तश्च दृश्यन्ते निवृत्ताश्च तथैव हि

viceṣṭantaśca dṛśyante nivṛttāśca tathaiva hi

10.2.10

कृतः पुरुषकारः सन् सो ऽपि दैवेन सिध्यति

kṛtaḥ puruṣakāraḥ san so 'pi daivena sidhyati

10.2.10.2

तथास्य कर्मणः कर्तुर् अभिनिर्वर्तते फलम्

tathāsya karmaṇaḥ kartur abhinirvartate phalam

10.2.11

उत्थानं तु मनुष्याणां दक्षाणां दैववर्जितम्

utthānaṃ tu manuṣyāṇāṃ dakṣāṇāṃ daivavarjitam

10.2.11.2

अफलं दृश्यते लोके सम्यग् अप्युपपादितम्

aphalaṃ dṛśyate loke samyag apyupapāditam

10.2.12

तत्रालसा मनुष्याणां ये भवन्त्यमनस्विनः

tatrālasā manuṣyāṇāṃ ye bhavantyamanasvinaḥ

10.2.12.2

उत्थानं ते विगर्हन्ति प्राज्ञानां तन्न रोचते

utthānaṃ te vigarhanti prājñānāṃ tanna rocate

10.2.13

प्रायशो हि कृतं कर्म अफलं दृश्यते भुवि

prāyaśo hi kṛtaṃ karma aphalaṃ dṛśyate bhuvi