12.187.59.2

नाप्रियं तद् उभयं कुतः प्रियं तस्य तज्जनयतीह कुर्वतः

nāpriyaṃ tad ubhayaṃ kutaḥ priyaṃ tasya tajjanayatīha kurvataḥ

12.187.60

लोक आतुरजनान् विराविणस् तत् तद् एव बहु पश्य शोचतः

loka āturajanān virāviṇas tat tad eva bahu paśya śocataḥ

12.187.60.2

तत्र पश्य कुशलान् अशोचतो ये विदुस्तद् उभयं पदं सदा

tatra paśya kuśalān aśocato ye vidustad ubhayaṃ padaṃ sadā

12.188.1

भीष्म उवाच

bhīṣma uvāca

12.188.1.2

हन्त वक्ष्यामि ते पार्थ ध्यानयोगं चतुर्विधम्

hanta vakṣyāmi te pārtha dhyānayogaṃ caturvidham

12.188.1.3

यं ज्ञात्वा शाश्वतीं सिद्धिं गच्छन्ति परमर्षयः

yaṃ jñātvā śāśvatīṃ siddhiṃ gacchanti paramarṣayaḥ

12.188.2

यथा स्वनुष्ठितं ध्यानं तथा कुर्वन्ति योगिनः

yathā svanuṣṭhitaṃ dhyānaṃ tathā kurvanti yoginaḥ

12.188.2.2

महर्षयो ज्ञानतृप्ता निर्वाणगतमानसाः

maharṣayo jñānatṛptā nirvāṇagatamānasāḥ

12.188.3

नावर्तन्ते पुनः पार्थ मुक्ताः संसारदोषतः

nāvartante punaḥ pārtha muktāḥ saṃsāradoṣataḥ

12.188.3.2

जन्मदोषपरिक्षीणाः स्वभावे पर्यवस्थिताः

janmadoṣaparikṣīṇāḥ svabhāve paryavasthitāḥ

12.188.4

निर्द्वंद्वा नित्यसत्त्वस्था विमुक्ता नित्यम् आश्रिताः

nirdvaṃdvā nityasattvasthā vimuktā nityam āśritāḥ

12.188.4.2

असङ्गीन्यविवादीनि मनःशान्तिकराणि च

asaṅgīnyavivādīni manaḥśāntikarāṇi ca

12.188.5

तत्र स्वाध्यायसंश्लिष्टम् एकाग्रं धारयेन्मनः

tatra svādhyāyasaṃśliṣṭam ekāgraṃ dhārayenmanaḥ

12.188.5.2

पिण्डीकृत्येन्द्रियग्रामम् आसीनः काष्ठवन्मुनिः

piṇḍīkṛtyendriyagrāmam āsīnaḥ kāṣṭhavanmuniḥ

12.188.6

शब्दं न विन्देच्छ्रोत्रेण स्पर्शं त्वचा न वेदयेत्

śabdaṃ na vindecchrotreṇa sparśaṃ tvacā na vedayet

12.188.6.2

रूपं न चक्षुषा विद्याज्जिह्वया न रसांस्तथा

rūpaṃ na cakṣuṣā vidyājjihvayā na rasāṃstathā

12.188.7

घ्रेयाण्यपि च सर्वाणि जह्याद् ध्यानेन योगवित्

ghreyāṇyapi ca sarvāṇi jahyād dhyānena yogavit

12.188.7.2

पञ्चवर्गप्रमाथीनि नेच्छेच्चैतानि वीर्यवान्

pañcavargapramāthīni neccheccaitāni vīryavān

12.188.8

ततो मनसि संसज्य पञ्चवर्गं विचक्षणः

tato manasi saṃsajya pañcavargaṃ vicakṣaṇaḥ

12.188.8.2

समादध्यान्मनो भ्रान्तम् इन्द्रियैः सह पञ्चभिः

samādadhyānmano bhrāntam indriyaiḥ saha pañcabhiḥ