12.187.49.2

प्रत्यक्षेण परोक्षं तद् अनुमानेन सिध्यति

pratyakṣeṇa parokṣaṃ tad anumānena sidhyati

12.187.50

एवम् एके व्यवस्यन्ति निवृत्तिर् इति चापरे

evam eke vyavasyanti nivṛttir iti cāpare

12.187.50.2

उभयं सम्प्रधार्यैतद् अध्यवस्येद् यथामति

ubhayaṃ sampradhāryaitad adhyavasyed yathāmati

12.187.51

इतीमं हृदयग्रन्थिं बुद्धिभेदमयं दृढम्

itīmaṃ hṛdayagranthiṃ buddhibhedamayaṃ dṛḍham

12.187.51.2

विमुच्य सुखम् आसीत न शोचेच्छिन्नसंशयः

vimucya sukham āsīta na śocecchinnasaṃśayaḥ

12.187.52

मलिनाः प्राप्नुयुः शुद्धिं यथा पूर्णां नदीं नराः

malināḥ prāpnuyuḥ śuddhiṃ yathā pūrṇāṃ nadīṃ narāḥ

12.187.52.2

अवगाह्य सुविद्वंसो विद्धि ज्ञानम् इदं

avagāhya suvidvaṃso viddhi jñānam idaṃ

12.187.53

महानदीं हि पारज्ञस्तप्यते न तरन् यथा

mahānadīṃ hi pārajñastapyate na taran yathā

12.187.53.2

एवं ये विदुर् अध्यात्मं कैवल्यं ज्ञानम् उत्तमम्

evaṃ ye vidur adhyātmaṃ kaivalyaṃ jñānam uttamam

12.187.54

एतां बुद्ध्वा नरः सर्वां भूतानाम् आगतिं गतिम्

etāṃ buddhvā naraḥ sarvāṃ bhūtānām āgatiṃ gatim

12.187.54.2

अवेक्ष्य च शनैर् बुद्ध्या लभते शं परं ततः

avekṣya ca śanair buddhyā labhate śaṃ paraṃ tataḥ

12.187.55

त्रिवर्गो यस्य विदितः प्राग्ज्योतिः स विमुच्यते

trivargo yasya viditaḥ prāgjyotiḥ sa vimucyate

12.187.55.2

अन्विष्य मनसा युक्तस्तत्त्वदर्शी निरुत्सुकः

anviṣya manasā yuktastattvadarśī nirutsukaḥ

12.187.56

न चात्मा शक्यते द्रष्टुम् इन्द्रियेषु विभागशः

na cātmā śakyate draṣṭum indriyeṣu vibhāgaśaḥ

12.187.56.2

तत्र तत्र विसृष्टेषु दुर्जयेष्वकृतात्मभिः

tatra tatra visṛṣṭeṣu durjayeṣvakṛtātmabhiḥ

12.187.57

एतद् बुद्ध्वा भवेद् बुद्धः किम् अन्यद् बुद्धलक्षणम्

etad buddhvā bhaved buddhaḥ kim anyad buddhalakṣaṇam

12.187.57.2

विज्ञाय तद्धि मन्यन्ते कृतकृत्या मनीषिणः

vijñāya taddhi manyante kṛtakṛtyā manīṣiṇaḥ

12.187.58

न भवति विदुषां ततो भयं यद् अविदुषां सुमहद् भयं भवेत्

na bhavati viduṣāṃ tato bhayaṃ yad aviduṣāṃ sumahad bhayaṃ bhavet

12.187.58.2

न हि गतिर् अधिकास्ति कस्यचित् सति हि गुणे प्रवदन्त्यतुल्यताम्

na hi gatir adhikāsti kasyacit sati hi guṇe pravadantyatulyatām

12.187.59

यत् करोत्य् अनभिसंधिपूर्वकं तच्च निर्णुदति यत् पुरा कृतम्

yat karoty anabhisaṃdhipūrvakaṃ tacca nirṇudati yat purā kṛtam