12.180.21

यदा न रूपं न स्पर्शो नोष्मभावश्च पावके

yadā na rūpaṃ na sparśo noṣmabhāvaśca pāvake

12.180.21.2

तदा शान्ते शरीराग्नौ देहं त्यक्त्वा स नश्यति

tadā śānte śarīrāgnau dehaṃ tyaktvā sa naśyati

12.180.22

अम्मयं सर्वम् एवेदम् आपो मूर्तिः शरीरिणाम्

ammayaṃ sarvam evedam āpo mūrtiḥ śarīriṇām

12.180.22.2

तत्रात्मा मानसो ब्रह्मा सर्वभूतेषु लोककृत्

tatrātmā mānaso brahmā sarvabhūteṣu lokakṛt

12.180.23

आत्मानं तं विजानीहि सर्वलोकहितात्मकम्

ātmānaṃ taṃ vijānīhi sarvalokahitātmakam

12.180.23.2

तस्मिन् यः संश्रितो देहे ह्यब्बिन्दुर् इव पुष्करे

tasmin yaḥ saṃśrito dehe hyabbindur iva puṣkare

12.180.24

क्षेत्रज्ञं तं विजानीहि नित्यं लोकहितात्मकम्

kṣetrajñaṃ taṃ vijānīhi nityaṃ lokahitātmakam

12.180.24.2

तमो रजश्च सत्त्वं च विद्धि जीवगुणान् इमान्

tamo rajaśca sattvaṃ ca viddhi jīvaguṇān imān

12.180.25

सचेतनं जीवगुणं वदन्ति स चेष्टते चेष्टयते च सर्वम्

sacetanaṃ jīvaguṇaṃ vadanti sa ceṣṭate ceṣṭayate ca sarvam

12.180.25.2

ततः परं क्षेत्रविदं वदन्ति प्रावर्तयद् यो भुवनानि सप्त

tataḥ paraṃ kṣetravidaṃ vadanti prāvartayad yo bhuvanāni sapta

12.180.26

न जीवनाशो ऽस्ति हि देहभेदे मिथ्यैतद् आहुर् मृत इत्यबुद्धाः

na jīvanāśo 'sti hi dehabhede mithyaitad āhur mṛta ityabuddhāḥ

12.180.26.2

जीवस्तु देहान्तरितः प्रयाति दशार्धतैवास्य शरीरभेदः

jīvastu dehāntaritaḥ prayāti daśārdhataivāsya śarīrabhedaḥ

12.180.27

एवं सर्वेषु भूतेषु गूढश्चरति संवृतः

evaṃ sarveṣu bhūteṣu gūḍhaścarati saṃvṛtaḥ

12.180.27.2

दृश्यते त्वग्र्यया बुद्ध्या सूक्ष्मया तत्त्वदर्शिभिः

dṛśyate tvagryayā buddhyā sūkṣmayā tattvadarśibhiḥ

12.180.28

तं पूर्वापररात्रेषु युञ्जानः सततं बुधः

taṃ pūrvāpararātreṣu yuñjānaḥ satataṃ budhaḥ

12.180.28.2

लघ्वाहारो विशुद्धात्मा पश्यत्यात्मानम् आत्मनि

laghvāhāro viśuddhātmā paśyatyātmānam ātmani

12.180.29

चित्तस्य हि प्रसादेन हित्वा कर्म शुभाशुभम्

cittasya hi prasādena hitvā karma śubhāśubham

12.180.29.2

प्रसन्नात्मात्मनि स्थित्वा सुखम् अक्षयम् अश्नुते

prasannātmātmani sthitvā sukham akṣayam aśnute

12.180.30

मानसो ऽग्निः शरीरेषु जीव इत्यभिधीयते

mānaso 'gniḥ śarīreṣu jīva ityabhidhīyate

12.180.30.2

सृष्टिः प्रजापतेर् एषा भूताध्यात्मविनिश्चये

sṛṣṭiḥ prajāpater eṣā bhūtādhyātmaviniścaye