12.178.6.2

वहन्मूत्रं पुरीषं चाप्यपानः परिवर्तते

vahanmūtraṃ purīṣaṃ cāpyapānaḥ parivartate

12.178.7

प्रयत्ने कर्मणि बले य एकस्त्रिषु वर्तते

prayatne karmaṇi bale ya ekastriṣu vartate

12.178.7.2

उदान इति तं प्राहुर् अध्यात्मविदुषो जनाः

udāna iti taṃ prāhur adhyātmaviduṣo janāḥ

12.178.8

संधिष्वपि च सर्वेषु संनिविष्टस्तथानिलः

saṃdhiṣvapi ca sarveṣu saṃniviṣṭastathānilaḥ

12.178.8.2

शरीरेषु मनुष्याणां व्यान इत्युपदिश्यते

śarīreṣu manuṣyāṇāṃ vyāna ityupadiśyate

12.178.9

धातुष्वग्निस्तु विततः समानेन समीरितः

dhātuṣvagnistu vitataḥ samānena samīritaḥ

12.178.9.2

रसान् धातूंश्च दोषांश्च वर्तयन्न् अवतिष्ठति

rasān dhātūṃśca doṣāṃśca vartayann avatiṣṭhati

12.178.10

अपानप्राणयोर् मध्ये प्राणापानसमाहितः

apānaprāṇayor madhye prāṇāpānasamāhitaḥ

12.178.10.2

समन्वितः स्वधिष्ठानः सम्यक् पचति पावकः

samanvitaḥ svadhiṣṭhānaḥ samyak pacati pāvakaḥ

12.178.11

आस्यं हि पायुसंयुक्तम् अन्ते स्याद् गुदसंज्ञितम्

āsyaṃ hi pāyusaṃyuktam ante syād gudasaṃjñitam

12.178.11.2

स्रोतस्तस्मात् प्रजायन्ते सर्वस्रोतांसि देहिनाम्

srotastasmāt prajāyante sarvasrotāṃsi dehinām

12.178.12

प्राणानां संनिपाताच्च संनिपातः प्रजायते

prāṇānāṃ saṃnipātācca saṃnipātaḥ prajāyate

12.178.12.2

ऊष्मा चाग्निर् इति ज्ञेयो यो ऽन्नं पचति देहिनाम्

ūṣmā cāgnir iti jñeyo yo 'nnaṃ pacati dehinām

12.178.13

अग्निवेगवहः प्राणो गुदान्ते प्रतिहन्यते

agnivegavahaḥ prāṇo gudānte pratihanyate

12.178.13.2

स ऊर्ध्वम् आगम्य पुनः समुत्क्षिपति पावकम्

sa ūrdhvam āgamya punaḥ samutkṣipati pāvakam

12.178.14

पक्वाशयस्त्वधो नाभेर् ऊर्ध्वम् आमाशयः स्थितः

pakvāśayastvadho nābher ūrdhvam āmāśayaḥ sthitaḥ

12.178.14.2

नाभिमध्ये शरीरस्य सर्वे प्राणाः समाहिताः

nābhimadhye śarīrasya sarve prāṇāḥ samāhitāḥ

12.178.15

प्रसृता हृदयात् सर्वे तिर्यग् ऊर्ध्वम् अधस्तथा

prasṛtā hṛdayāt sarve tiryag ūrdhvam adhastathā

12.178.15.2

वहन्त्यन्नरसान्नाड्यो दश प्राणप्रचोदिताः

vahantyannarasānnāḍyo daśa prāṇapracoditāḥ

12.178.16

एष मार्गो ऽथ योगानां येन गच्छन्ति तत् पदम्

eṣa mārgo 'tha yogānāṃ yena gacchanti tat padam