12.173.23

मनुष्या ह्याढ्यतां प्राप्य राज्यम् इच्छन्त्यनन्तरम्

manuṣyā hyāḍhyatāṃ prāpya rājyam icchantyanantaram

12.173.23.2

राज्याद् देवत्वम् इच्छन्ति देवत्वाद् इन्द्रताम् अपि

rājyād devatvam icchanti devatvād indratām api

12.173.24

भवेस्त्वं यद्यपि त्वाढ्यो न राजा न च दैवतम्

bhavestvaṃ yadyapi tvāḍhyo na rājā na ca daivatam

12.173.24.2

देवत्वं प्राप्य चेन्द्रत्वं नैव तुष्येस्तथा सति

devatvaṃ prāpya cendratvaṃ naiva tuṣyestathā sati

12.173.25

न तृप्तिः प्रियलाभे ऽस्ति तृष्णा नाद्भिः प्रशाम्यति

na tṛptiḥ priyalābhe 'sti tṛṣṇā nādbhiḥ praśāmyati

12.173.25.2

सम्प्रज्वलति सा भूयः समिद्भिर् इव पावकः

samprajvalati sā bhūyaḥ samidbhir iva pāvakaḥ

12.173.26

अस्त्येव त्वयि शोको वै हर्षश्चास्ति तथा त्वयि

astyeva tvayi śoko vai harṣaścāsti tathā tvayi

12.173.26.2

सुखदुःखे तथा चोभे तत्र का परिदेवना

sukhaduḥkhe tathā cobhe tatra kā paridevanā

12.173.27

परिच्छिद्यैव कामानां सर्वेषां चैव कर्मणाम्

paricchidyaiva kāmānāṃ sarveṣāṃ caiva karmaṇām

12.173.27.2

मूलं रुन्धीन्द्रियग्रामं शकुन्तान् इव पञ्जरे

mūlaṃ rundhīndriyagrāmaṃ śakuntān iva pañjare

12.173.28

न खल्वप्यरसज्ञस्य कामः क्वचन जायते

na khalvapyarasajñasya kāmaḥ kvacana jāyate

12.173.28.2

संस्पर्शाद् दर्शनाद् वापि श्रवणाद् वापि जायते

saṃsparśād darśanād vāpi śravaṇād vāpi jāyate

12.173.29

न त्वं स्मरसि वारुण्या लट्वाकानां च पक्षिणाम्

na tvaṃ smarasi vāruṇyā laṭvākānāṃ ca pakṣiṇām

12.173.29.2

ताभ्यां चाभ्यधिको भक्ष्यो न कश्चिद् विद्यते क्वचित्

tābhyāṃ cābhyadhiko bhakṣyo na kaścid vidyate kvacit

12.173.30

यानि चान्यानि दूरेषु भक्ष्यभोज्यानि काश्यप

yāni cānyāni dūreṣu bhakṣyabhojyāni kāśyapa

12.173.30.2

येषाम् अभुक्तपूर्वं ते तेषाम् अस्मृतिर् एव च

yeṣām abhuktapūrvaṃ te teṣām asmṛtir eva ca

12.173.31

अप्राशनम् असंस्पर्शम् असंदर्शनम् एव च

aprāśanam asaṃsparśam asaṃdarśanam eva ca

12.173.31.2

पुरुषस्यैष नियमो मन्ये श्रेयो न संशयः

puruṣasyaiṣa niyamo manye śreyo na saṃśayaḥ

12.173.32

पाणिमन्तो धनैर् युक्ता बलवन्तो न संशयः

pāṇimanto dhanair yuktā balavanto na saṃśayaḥ

12.173.32.2

मनुष्या मानुषैर् एव दासत्वम् उपपादिताः

manuṣyā mānuṣair eva dāsatvam upapāditāḥ