12.172.31.2

उपगतफलभोगिनो निशाम्य व्रतम् इदम् आजगरं शुचिश्चरामि

upagataphalabhogino niśāmya vratam idam ājagaraṃ śuciścarāmi

12.172.32

अनियतशयनासनः प्रकृत्या दमनियमव्रतसत्यशौचयुक्तः

aniyataśayanāsanaḥ prakṛtyā damaniyamavratasatyaśaucayuktaḥ

12.172.32.2

अपगतफलसंचयः प्रहृष्टो व्रतम् इदम् आजगरं शुचिश्चरामि

apagataphalasaṃcayaḥ prahṛṣṭo vratam idam ājagaraṃ śuciścarāmi

12.172.33

अभिगतम् असुखार्थम् ईहनार्थैर् उपगतबुद्धिर् अवेक्ष्य चात्मसंस्थः

abhigatam asukhārtham īhanārthair upagatabuddhir avekṣya cātmasaṃsthaḥ

12.172.33.2

तृषितम् अनियतं मनो नियन्तुं व्रतम् इदम् आजगरं शुचिश्चरामि

tṛṣitam aniyataṃ mano niyantuṃ vratam idam ājagaraṃ śuciścarāmi

12.172.34

न हृदयम् अनुरुध्यते मनो वा प्रियसुखदुर्लभताम् अनित्यतां च

na hṛdayam anurudhyate mano vā priyasukhadurlabhatām anityatāṃ ca

12.172.34.2

तद् उभयम् उपलक्षयन्न् इवाहं व्रतम् इदम् आजगरं शुचिश्चरामि

tad ubhayam upalakṣayann ivāhaṃ vratam idam ājagaraṃ śuciścarāmi

12.172.35

बहु कथितम् इदं हि बुद्धिमद्भिः कविभिर् अभिप्रथयद्भिर् आत्मकीर्तिम्

bahu kathitam idaṃ hi buddhimadbhiḥ kavibhir abhiprathayadbhir ātmakīrtim

12.172.35.2

इदम् इदम् इति तत्र तत्र तत् तत् स्वपरमतैर् गहनं प्रतर्कयद्भिः

idam idam iti tatra tatra tat tat svaparamatair gahanaṃ pratarkayadbhiḥ

12.172.36

तद् अहम् अनुनिशाम्य विप्रयातं पृथग् अभिपन्नम् इहाबुधैर् मनुष्यैः

tad aham anuniśāmya viprayātaṃ pṛthag abhipannam ihābudhair manuṣyaiḥ

12.172.36.2

अनवसितम् अनन्तदोषपारं नृषु विहरामि विनीतरोषतृष्णः

anavasitam anantadoṣapāraṃ nṛṣu viharāmi vinītaroṣatṛṣṇaḥ

12.172.37

भीष्म उवाच

bhīṣma uvāca

12.172.37.2

अजगरचरितं व्रतं महात्मा य इह नरो ऽनुचरेद् विनीतरागः

ajagaracaritaṃ vrataṃ mahātmā ya iha naro 'nucared vinītarāgaḥ

12.172.37.3

अपगतभयमन्युलोभमोहः स खलु सुखी विहरेद् इमं विहारम्

apagatabhayamanyulobhamohaḥ sa khalu sukhī vihared imaṃ vihāram

12.173.1

युधिष्ठिर उवाच

yudhiṣṭhira uvāca

12.173.1.2

बान्धवाः कर्म वित्तं वा प्रज्ञा वेह पितामह

bāndhavāḥ karma vittaṃ vā prajñā veha pitāmaha

12.173.1.3

नरस्य का प्रतिष्ठा स्याद् एतत् पृष्टो वदस्व मे

narasya kā pratiṣṭhā syād etat pṛṣṭo vadasva me

12.173.2

भीष्म उवाच

bhīṣma uvāca

12.173.2.2

प्रज्ञा प्रतिष्ठा भूतानां प्रज्ञा लाभः परो मतः

prajñā pratiṣṭhā bhūtānāṃ prajñā lābhaḥ paro mataḥ

12.173.2.3

प्रज्ञा नैःश्रेयसी लोके प्रज्ञा स्वर्गो मतः सताम्

prajñā naiḥśreyasī loke prajñā svargo mataḥ satām