12.161.42.2

विमुक्तदोषः समलोष्टकाञ्चनः स मुच्यते दुःखसुखार्थसिद्धेः

vimuktadoṣaḥ samaloṣṭakāñcanaḥ sa mucyate duḥkhasukhārthasiddheḥ

12.161.43

भूतानि जातीमरणान्वितानि जराविकारैश्च समन्वितानि

bhūtāni jātīmaraṇānvitāni jarāvikāraiśca samanvitāni

12.161.43.2

भूयश्च तैस्तैः प्रतिबोधितानि मोक्षं प्रशंसन्ति न तं च विद्मः

bhūyaśca taistaiḥ pratibodhitāni mokṣaṃ praśaṃsanti na taṃ ca vidmaḥ

12.161.44

स्नेहे नबद्धस्य न सन्ति तानीत्य् एवं स्वयंभूर् भगवान् उवाच

snehe nabaddhasya na santi tānīty evaṃ svayaṃbhūr bhagavān uvāca

12.161.44.2

बुधाश्च निर्वाणपरा वदन्ति तस्मान्न कुर्यात् प्रियम् अप्रियं च

budhāśca nirvāṇaparā vadanti tasmānna kuryāt priyam apriyaṃ ca

12.161.45

एतत् प्रधानं न तु कामकारो यथा नियुक्तो ऽस्मि तथा चरामि

etat pradhānaṃ na tu kāmakāro yathā niyukto 'smi tathā carāmi

12.161.45.2

भूतानि सर्वाणि विधिर् नियुङ्क्ते विधिर् बलीयान् इति वित्त सर्वे

bhūtāni sarvāṇi vidhir niyuṅkte vidhir balīyān iti vitta sarve

12.161.46

न कर्मणाप्नोत्य् अनवाप्यम् अर्थं यद् भावि सर्वं भवतीति वित्त

na karmaṇāpnoty anavāpyam arthaṃ yad bhāvi sarvaṃ bhavatīti vitta

12.161.46.2

त्रिवर्गहीनो ऽपि हि विन्दते ऽर्थं तस्माद् इदं लोकहिताय गुह्यम्

trivargahīno 'pi hi vindate 'rthaṃ tasmād idaṃ lokahitāya guhyam

12.161.47

ततस्तद् अग्र्यं वचनं मनोनुगं समस्तम् आज्ञाय ततो ऽतिहेतुमत्

tatastad agryaṃ vacanaṃ manonugaṃ samastam ājñāya tato 'tihetumat

12.161.47.2

तदा प्रणेदुश्च जहर्षिरे च ते कुरुप्रवीराय च चक्रुर् अञ्जलीन्

tadā praṇeduśca jaharṣire ca te kurupravīrāya ca cakrur añjalīn

12.161.48

सुचारुवर्णाक्षरशब्दभूषितां मनोनुगां निर्धुतवाक्यकण्टकाम्

sucāruvarṇākṣaraśabdabhūṣitāṃ manonugāṃ nirdhutavākyakaṇṭakām

12.161.48.2

निशम्य तां पार्थिव पार्थभाषितां गिरं नरेन्द्राः प्रशशंसुर् एव ते

niśamya tāṃ pārthiva pārthabhāṣitāṃ giraṃ narendrāḥ praśaśaṃsur eva te

12.161.48.3

पुनश्च पप्रच्छ सरिद्वरासुतं ततः परं धर्मम् अहीनसत्त्वः

punaśca papraccha saridvarāsutaṃ tataḥ paraṃ dharmam ahīnasattvaḥ

12.162.1

युधिष्ठिर उवाच

yudhiṣṭhira uvāca

12.162.1.2

पितामह महाप्राज्ञ कुरूणां कीर्तिवर्धन

pitāmaha mahāprājña kurūṇāṃ kīrtivardhana

12.162.1.3

प्रश्नं कंचित् प्रवक्ष्यामि तन्मे व्याख्यातुम् अर्हसि

praśnaṃ kaṃcit pravakṣyāmi tanme vyākhyātum arhasi

12.162.2

कीदृशा मानवाः सौम्याः कैः प्रीतिः परमा भवेत्

kīdṛśā mānavāḥ saumyāḥ kaiḥ prītiḥ paramā bhavet

12.162.2.2

आयत्यां च तदात्वे च के क्षमास्तान् वदस्व मे

āyatyāṃ ca tadātve ca ke kṣamāstān vadasva me

12.162.3

न हि तत्र धनं स्फीतं न च संबन्धिबान्धवाः

na hi tatra dhanaṃ sphītaṃ na ca saṃbandhibāndhavāḥ