12.161.33

नास्ति नासीन्नाभविष्यद् भूतं कामात्मकात् परम्

nāsti nāsīnnābhaviṣyad bhūtaṃ kāmātmakāt param

12.161.33.2

एतत् सारं महाराज धर्मार्थावत्र संश्रितौ

etat sāraṃ mahārāja dharmārthāvatra saṃśritau

12.161.34

नवनीतं यथा दध्नस्तथा कामो ऽर्थधर्मतः

navanītaṃ yathā dadhnastathā kāmo 'rthadharmataḥ

12.161.34.2

श्रेयस्तैलं च पिण्याकाद् धृतं श्रेय उदश्वितः

śreyastailaṃ ca piṇyākād dhṛtaṃ śreya udaśvitaḥ

12.161.35

श्रेयः पुष्पफलं काष्ठात् कामो धर्मार्थयोर् वरः

śreyaḥ puṣpaphalaṃ kāṣṭhāt kāmo dharmārthayor varaḥ

12.161.35.2

पुष्पतो मध्विव रसः कामात् संजायते सुखम्

puṣpato madhviva rasaḥ kāmāt saṃjāyate sukham

12.161.36

सुचारुवेषाभिर् अलंकृताभिर् मदोत्कटाभिः प्रियवादिनीभिः

sucāruveṣābhir alaṃkṛtābhir madotkaṭābhiḥ priyavādinībhiḥ

12.161.36.2

रमस्व योषाभिर् उपेत्य कामं कामो हि राजंस्तरसाभिपाती

ramasva yoṣābhir upetya kāmaṃ kāmo hi rājaṃstarasābhipātī

12.161.37

बुद्धिर् ममैषा परिषत्स्थितस्य मा भूद् विचारस्तव धर्मपुत्र

buddhir mamaiṣā pariṣatsthitasya mā bhūd vicārastava dharmaputra

12.161.37.2

स्यात् संहितं सद्भिर् अफल्गुसारं समेत्य वाक्यं परम् आनृशंस्यम्

syāt saṃhitaṃ sadbhir aphalgusāraṃ sametya vākyaṃ param ānṛśaṃsyam

12.161.38

धर्मार्थकामाः समम् एव सेव्या यस्त्वेकसेवी स नरो जघन्यः

dharmārthakāmāḥ samam eva sevyā yastvekasevī sa naro jaghanyaḥ

12.161.38.2

द्वयोस्तु दक्षं प्रवदन्ति मध्यं स उत्तमो यो निरतस्त्रिवर्गे

dvayostu dakṣaṃ pravadanti madhyaṃ sa uttamo yo niratastrivarge

12.161.39

प्राज्ञः सुहृच्चन्दनसारलिप्तो विचित्रमाल्याभरणैर् उपेतः

prājñaḥ suhṛccandanasāralipto vicitramālyābharaṇair upetaḥ

12.161.39.2

ततो वचः संग्रहविग्रहेण प्रोक्त्वा यवीयान् विरराम भीमः

tato vacaḥ saṃgrahavigraheṇa proktvā yavīyān virarāma bhīmaḥ

12.161.40

ततो मुहूर्ताद् अथ धर्मराजो वाक्यानि तेषाम् अनुचिन्त्य सम्यक्

tato muhūrtād atha dharmarājo vākyāni teṣām anucintya samyak

12.161.40.2

उवाच वाचावितथं स्मयन् वै बहुश्रुतो धर्मभृतां वरिष्ठः

uvāca vācāvitathaṃ smayan vai bahuśruto dharmabhṛtāṃ variṣṭhaḥ

12.161.41

निःसंशयं निश्चितधर्मशास्त्राः सर्वे भवन्तो विदितप्रमाणाः

niḥsaṃśayaṃ niścitadharmaśāstrāḥ sarve bhavanto viditapramāṇāḥ

12.161.41.2

विज्ञातुकामस्य ममेह वाक्यम् उक्तं यद् वै नैष्ठिकं तच्छ्रुतं मे

vijñātukāmasya mameha vākyam uktaṃ yad vai naiṣṭhikaṃ tacchrutaṃ me

12.161.41.3

इह त्ववश्यं गदतो ममापि वाक्यं निबोधध्वम् अनन्यभावाः

iha tvavaśyaṃ gadato mamāpi vākyaṃ nibodhadhvam ananyabhāvāḥ

12.161.42

यो वै न पापे निरतो न पुण्ये नार्थे न धर्मे मनुजो न कामे

yo vai na pāpe nirato na puṇye nārthe na dharme manujo na kāme