12.138.50.2

नाहत्वा मत्स्यघातीव प्राप्नोति परमां श्रियम्

nāhatvā matsyaghātīva prāpnoti paramāṃ śriyam

12.138.51

नास्ति जात्या रिपुर् नाम मित्रं नाम न विद्यते

nāsti jātyā ripur nāma mitraṃ nāma na vidyate

12.138.51.2

सामर्थ्ययोगाज्जायन्ते मित्राणि रिपवस्तथा

sāmarthyayogājjāyante mitrāṇi ripavastathā

12.138.52

अमित्रं नैव मुञ्चेत ब्रुवन्तं करुणान्यपि

amitraṃ naiva muñceta bruvantaṃ karuṇānyapi

12.138.52.2

दुःखं तत्र न कुर्वीत हन्यात् पूर्वापकारिणम्

duḥkhaṃ tatra na kurvīta hanyāt pūrvāpakāriṇam

12.138.53

संग्रहानुग्रहे यत्नः सदा कार्यो ऽनसूयता

saṃgrahānugrahe yatnaḥ sadā kāryo 'nasūyatā

12.138.53.2

निग्रहश्चापि यत्नेन कर्तव्यो भूतिम् इच्छता

nigrahaścāpi yatnena kartavyo bhūtim icchatā

12.138.54

प्रहरिष्यन् प्रियं ब्रूयात् प्रहृत्यापि प्रियोत्तरम्

prahariṣyan priyaṃ brūyāt prahṛtyāpi priyottaram

12.138.54.2

अपि चास्य शिरश्छित्त्वा रुद्याच्छोचेद् अथापि वा

api cāsya śiraśchittvā rudyācchoced athāpi vā

12.138.55

निमन्त्रयेत सान्त्वेन संमानेन तितिक्षया

nimantrayeta sāntvena saṃmānena titikṣayā

12.138.55.2

आशाकारणम् इत्येतत् कर्तव्यं भूतिम् इच्छता

āśākāraṇam ityetat kartavyaṃ bhūtim icchatā

12.138.56

न शुष्कवैरं कुर्वीत न बाहुभ्यां नदीं तरेत्

na śuṣkavairaṃ kurvīta na bāhubhyāṃ nadīṃ taret

12.138.56.2

अपार्थकम् अनायुष्यं गोविषाणस्य भक्षणम्

apārthakam anāyuṣyaṃ goviṣāṇasya bhakṣaṇam

12.138.56.3

दन्ताश्च परिघृष्यन्ते रसश्चापि न लभ्यते

dantāśca parighṛṣyante rasaścāpi na labhyate

12.138.57

त्रिवर्गे त्रिविधा पीडानुबन्धास्त्रय एव च

trivarge trividhā pīḍānubandhāstraya eva ca

12.138.57.2

अनुबन्धवधौ ज्ञात्वा पीडां हि परिवर्जयेत्

anubandhavadhau jñātvā pīḍāṃ hi parivarjayet

12.138.58

ऋणशेषो ऽग्निशेषश्च शत्रुशेषस्तथैव च

ṛṇaśeṣo 'gniśeṣaśca śatruśeṣastathaiva ca

12.138.58.2

पुनः पुनर् विवर्धेत स्वल्पो ऽप्यनिवारितः

punaḥ punar vivardheta svalpo 'pyanivāritaḥ

12.138.59

वर्धमानम् ऋणं तिष्ठत् परिभूताश्च शत्रवः

vardhamānam ṛṇaṃ tiṣṭhat paribhūtāśca śatravaḥ

12.138.59.2

आवहन्त्यनयं तीव्रं व्याधयश्चाप्युपेक्षिताः

āvahantyanayaṃ tīvraṃ vyādhayaścāpyupekṣitāḥ