12.138.20.3

तस्मात् सर्वाणि कार्याणि सावशेषाणि कारयेत्

tasmāt sarvāṇi kāryāṇi sāvaśeṣāṇi kārayet

12.138.21

कोकिलस्य वराहस्य मेरोः शून्यस्य वेश्मनः

kokilasya varāhasya meroḥ śūnyasya veśmanaḥ

12.138.21.2

व्याडस्य भक्तिचित्रस्य यच्छ्रेष्ठं तत् समाचरेत्

vyāḍasya bhakticitrasya yacchreṣṭhaṃ tat samācaret

12.138.22

उत्थायोत्थाय गच्छेच्च नित्ययुक्तो रिपोर् गृहान्

utthāyotthāya gacchecca nityayukto ripor gṛhān

12.138.22.2

कुशलं चापि पृच्छेत यद्यप्यकुशलं भवेत्

kuśalaṃ cāpi pṛccheta yadyapyakuśalaṃ bhavet

12.138.23

नालसाः प्राप्नुवन्त्यर्थान्न क्लीबा न च मानिनः

nālasāḥ prāpnuvantyarthānna klībā na ca māninaḥ

12.138.23.2

न च लोकरवाद् भीता न च शश्वत् प्रतीक्षिणः

na ca lokaravād bhītā na ca śaśvat pratīkṣiṇaḥ

12.138.24

नास्य छिद्रं परो विद्याद् विद्याच्छिद्रं परस्य तु

nāsya chidraṃ paro vidyād vidyācchidraṃ parasya tu

12.138.24.2

गूहेत् कूर्म इवाङ्गानि रक्षेद् विवरम् आत्मनः

gūhet kūrma ivāṅgāni rakṣed vivaram ātmanaḥ

12.138.25

बकवच्चिन्तयेद् अर्थान् सिंहवच्च पराक्रमेत्

bakavaccintayed arthān siṃhavacca parākramet

12.138.25.2

वृकवच्चावलुम्पेत शशवच्च विनिष्पतेत्

vṛkavaccāvalumpeta śaśavacca viniṣpatet

12.138.26

पानम् अक्षास्तथा नार्यो मृगया गीतवादितम्

pānam akṣāstathā nāryo mṛgayā gītavāditam

12.138.26.2

एतानि युक्त्या सेवेत प्रसङ्गो ह्यत्र दोषवान्

etāni yuktyā seveta prasaṅgo hyatra doṣavān

12.138.27

कुर्यात् तृणमयं चापं शयीत मृगशायिकाम्

kuryāt tṛṇamayaṃ cāpaṃ śayīta mṛgaśāyikām

12.138.27.2

अन्धः स्याद् अन्धवेलायां बाधिर्यम् अपि संश्रयेत्

andhaḥ syād andhavelāyāṃ bādhiryam api saṃśrayet

12.138.28

देशं कालं समासाद्य विक्रमेत विचक्षणः

deśaṃ kālaṃ samāsādya vikrameta vicakṣaṇaḥ

12.138.28.2

देशकालाभ्यतीतो हि विक्रमो निष्फलो भवेत्

deśakālābhyatīto hi vikramo niṣphalo bhavet

12.138.29

कालाकालौ सम्प्रधार्य बलाबलम् अथात्मनः

kālākālau sampradhārya balābalam athātmanaḥ

12.138.29.2

परस्परबलं ज्ञात्वा तथात्मानं नियोजयेत्

parasparabalaṃ jñātvā tathātmānaṃ niyojayet

12.138.30

दण्डेनोपनतं शत्रुं यो राजा न नियच्छति

daṇḍenopanataṃ śatruṃ yo rājā na niyacchati