12.120.45.2

सर्वो लुब्धः कर्मगुणोपभोगे यो ऽर्थैर् हीनो धर्मकामौ जहाति

sarvo lubdhaḥ karmaguṇopabhoge yo 'rthair hīno dharmakāmau jahāti

12.120.46

धनं भोज्यं पुत्रदारं समृद्धिं सर्वो लुब्धः प्रार्थयते परेषाम्

dhanaṃ bhojyaṃ putradāraṃ samṛddhiṃ sarvo lubdhaḥ prārthayate pareṣām

12.120.46.2

लुब्धे दोषाः सम्भवन्तीह सर्वे तस्माद् राजा न प्रगृह्णीत लुब्धान्

lubdhe doṣāḥ sambhavantīha sarve tasmād rājā na pragṛhṇīta lubdhān

12.120.47

संदर्शने सत्पुरुषं जघन्यम् अपि चोदयेत्

saṃdarśane satpuruṣaṃ jaghanyam api codayet

12.120.47.2

आरम्भान् द्विषतां प्राज्ञः सर्वान् अर्थांस्तु सूदयेत्

ārambhān dviṣatāṃ prājñaḥ sarvān arthāṃstu sūdayet

12.120.48

धर्मान्वितेषु विज्ञातो मन्त्री गुप्तश्च पाण्डव

dharmānviteṣu vijñāto mantrī guptaśca pāṇḍava

12.120.48.2

आप्तो राजन् कुलीनश्च पर्याप्तो राज्यसंग्रहे

āpto rājan kulīnaśca paryāpto rājyasaṃgrahe

12.120.49

विधिप्रवृत्तान्नरदेवधर्मान् उक्तान् समासेन निबोध बुद्ध्या

vidhipravṛttānnaradevadharmān uktān samāsena nibodha buddhyā

12.120.49.2

इमान् विदध्याद् व्यनुसृत्य यो वै राजा महीं पालयितुं स शक्तः

imān vidadhyād vyanusṛtya yo vai rājā mahīṃ pālayituṃ sa śaktaḥ

12.120.50

अनीतिजं यद्यविधानजं सुखं हठप्रणीतं विविधं प्रदृश्यते

anītijaṃ yadyavidhānajaṃ sukhaṃ haṭhapraṇītaṃ vividhaṃ pradṛśyate

12.120.50.2

न विद्यते तस्य गतिर् महीपतेर् न विद्यते राष्ट्रजम् उत्तमं सुखम्

na vidyate tasya gatir mahīpater na vidyate rāṣṭrajam uttamaṃ sukham

12.120.51

धनैर् विशिष्टान्मतिशीलपूजितान् गुणोपपन्नान् युधि दृष्टविक्रमान्

dhanair viśiṣṭānmatiśīlapūjitān guṇopapannān yudhi dṛṣṭavikramān

12.120.51.2

गुणेषु दृष्टान् अचिराद् इहात्मवान् सतो ऽभिसंधाय निहन्ति शात्रवान्

guṇeṣu dṛṣṭān acirād ihātmavān sato 'bhisaṃdhāya nihanti śātravān

12.120.52

पश्येद् उपायान् विविधैः क्रियापथैर् न चानुपायेन मतिं निवेशयेत्

paśyed upāyān vividhaiḥ kriyāpathair na cānupāyena matiṃ niveśayet

12.120.52.2

श्रियं विशिष्टां विपुलं यशो धनं न दोषदर्शी पुरुषः समश्नुते

śriyaṃ viśiṣṭāṃ vipulaṃ yaśo dhanaṃ na doṣadarśī puruṣaḥ samaśnute

12.120.53

प्रीतिप्रवृत्तौ विनिवर्तने तथा सुहृत्सु विज्ञाय निवृत्य चोभयोः

prītipravṛttau vinivartane tathā suhṛtsu vijñāya nivṛtya cobhayoḥ

12.120.53.2

यद् एव मित्रं गुरुभारम् आवहेत् तद् एव सुस्निग्धम् उदाहरेद् बुधः

yad eva mitraṃ gurubhāram āvahet tad eva susnigdham udāhared budhaḥ

12.120.54

एतान्मयोक्तांस्तव राजधर्मान् नृणां च गुप्तौ मतिम् आदधत्स्व

etānmayoktāṃstava rājadharmān nṛṇāṃ ca guptau matim ādadhatsva

12.120.54.2

अवाप्स्यसे पुण्यफलं सुखेन सर्वो हि लोकोत्तमधर्ममूलः

avāpsyase puṇyaphalaṃ sukhena sarvo hi lokottamadharmamūlaḥ

12.121.1

युधिष्ठिर उवाच

yudhiṣṭhira uvāca