12.117.42.2

मया स्नेहपरीतेन न विमृष्टः कुलान्वयः

mayā snehaparītena na vimṛṣṭaḥ kulānvayaḥ

12.117.43

यस्माद् एवम् अपापं मां पाप हिंसितुम् इच्छसि

yasmād evam apāpaṃ māṃ pāpa hiṃsitum icchasi

12.117.43.2

तस्मात् स्वयोनिम् आपन्नः श्वैव त्वं हि भविष्यसि

tasmāt svayonim āpannaḥ śvaiva tvaṃ hi bhaviṣyasi

12.117.44

ततो मुनिजनद्वेषाद् दुष्टात्मा श्वाकृतो ऽबुधः

tato munijanadveṣād duṣṭātmā śvākṛto 'budhaḥ

12.117.44.2

ऋषिणा शरभः शप्तः स्वं रूपं पुनर् आप्तवान्

ṛṣiṇā śarabhaḥ śaptaḥ svaṃ rūpaṃ punar āptavān

12.118.1

भीष्म उवाच

bhīṣma uvāca

12.118.1.2

स श्वा प्रकृतिम् आपन्नः परं दैन्यम् उपागमत्

sa śvā prakṛtim āpannaḥ paraṃ dainyam upāgamat

12.118.1.3

ऋषिणा हुंकृतः पापस्तपोवनबहिष्कृतः

ṛṣiṇā huṃkṛtaḥ pāpastapovanabahiṣkṛtaḥ

12.118.2

एवं राज्ञा मतिमता विदित्वा शीलशौचताम्

evaṃ rājñā matimatā viditvā śīlaśaucatām

12.118.2.2

आर्जवं प्रकृतिं सत्त्वं कुलं वृत्तं श्रुतं दमम्

ārjavaṃ prakṛtiṃ sattvaṃ kulaṃ vṛttaṃ śrutaṃ damam

12.118.3

अनुक्रोशं बलं वीर्यं भावं संप्रशमं क्षमाम्

anukrośaṃ balaṃ vīryaṃ bhāvaṃ saṃpraśamaṃ kṣamām

12.118.3.2

भृत्या ये यत्र योग्याः स्युस्तत्र स्थाप्याः सुशिक्षिताः

bhṛtyā ye yatra yogyāḥ syustatra sthāpyāḥ suśikṣitāḥ

12.118.4

नापरीक्ष्य महीपालः प्रकर्तुं भृत्यम् अर्हति

nāparīkṣya mahīpālaḥ prakartuṃ bhṛtyam arhati

12.118.4.2

अकुलीननराकीर्णो न राजा सुखम् एधते

akulīnanarākīrṇo na rājā sukham edhate

12.118.5

कुलजः प्रकृतो राज्ञा तत्कुलीनतया सदा

kulajaḥ prakṛto rājñā tatkulīnatayā sadā

12.118.5.2

न पापे कुरुते बुद्धिं निन्द्यमानो ऽप्यनागसि

na pāpe kurute buddhiṃ nindyamāno 'pyanāgasi

12.118.6

अकुलीनस्तु पुरुषः प्रकृतः साधुसंक्षयात्

akulīnastu puruṣaḥ prakṛtaḥ sādhusaṃkṣayāt

12.118.6.2

दुर्लभैश्वर्यतां प्राप्तो निन्दितः शत्रुतां व्रजेत्

durlabhaiśvaryatāṃ prāpto ninditaḥ śatrutāṃ vrajet

12.118.7

कुलीनं शिक्षितं प्राज्ञं ज्ञानविज्ञानकोविदम्

kulīnaṃ śikṣitaṃ prājñaṃ jñānavijñānakovidam

12.118.7.2

सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञं सहिष्णुं देशजं तथा

sarvaśāstrārthatattvajñaṃ sahiṣṇuṃ deśajaṃ tathā