12.104.46

तूष्णींभावे ऽपि हि ज्ञानं न चेद् भवति कारणम्

tūṣṇīṃbhāve 'pi hi jñānaṃ na ced bhavati kāraṇam

12.104.46.2

विश्वासम् ओष्ठसंदंशं शिरसश्च प्रकम्पनम्

viśvāsam oṣṭhasaṃdaṃśaṃ śirasaśca prakampanam

12.104.47

करोत्यभीक्ष्णं संसृष्टम् असंसृष्टश्च भाषते

karotyabhīkṣṇaṃ saṃsṛṣṭam asaṃsṛṣṭaśca bhāṣate

12.104.47.2

अदृष्टितो विकुरुते दृष्ट्वा वा नाभिभाषते

adṛṣṭito vikurute dṛṣṭvā vā nābhibhāṣate

12.104.48

पृथग् एत्य समश्नाति नेदम् अद्य यथाविधि

pṛthag etya samaśnāti nedam adya yathāvidhi

12.104.48.2

आसने शयने याने भावा लक्ष्या विशेषतः

āsane śayane yāne bhāvā lakṣyā viśeṣataḥ

12.104.49

आर्तिर् आर्ते प्रिये प्रीतिर् एतावन्मित्रलक्षणम्

ārtir ārte priye prītir etāvanmitralakṣaṇam

12.104.49.2

विपरीतं तु बोद्धव्यम् अरिलक्षणम् एव तत्

viparītaṃ tu boddhavyam arilakṣaṇam eva tat

12.104.50

एतान्येवं यथोक्तानि बुध्येथास्त्रिदशाधिप

etānyevaṃ yathoktāni budhyethāstridaśādhipa

12.104.50.2

पुरुषाणां प्रदुष्टानां स्वभावो बलवत्तरः

puruṣāṇāṃ praduṣṭānāṃ svabhāvo balavattaraḥ

12.104.51

इति दुष्टस्य विज्ञानम् उक्तं ते सुरसत्तम

iti duṣṭasya vijñānam uktaṃ te surasattama

12.104.51.2

निशाम्य शास्त्रतत्त्वार्थं यथावद् अमरेश्वर

niśāmya śāstratattvārthaṃ yathāvad amareśvara

12.104.52

भीष्म उवाच

bhīṣma uvāca

12.104.52.2

स तद् वचः शत्रुनिबर्हणे रतस् तथा चकारावितथं बृहस्पतेः

sa tad vacaḥ śatrunibarhaṇe ratas tathā cakārāvitathaṃ bṛhaspateḥ

12.104.52.3

चचार काले विजयाय चारिहा वशं च शत्रून् अनयत् पुरंदरः

cacāra kāle vijayāya cārihā vaśaṃ ca śatrūn anayat puraṃdaraḥ

12.105.1

युधिष्ठिर उवाच

yudhiṣṭhira uvāca

12.105.1.2

धार्मिको ऽर्थान् असम्प्राप्य राजामात्यैः प्रबाधितः

dhārmiko 'rthān asamprāpya rājāmātyaiḥ prabādhitaḥ

12.105.1.3

च्युतः कोशाच्च दण्डाच्च सुखम् इच्छन् कथं चरेत्

cyutaḥ kośācca daṇḍācca sukham icchan kathaṃ caret

12.105.2

भीष्म उवाच

bhīṣma uvāca

12.105.2.2

अत्रायं क्षेमदर्शीयम् इतिहासो ऽनुगीयते

atrāyaṃ kṣemadarśīyam itihāso 'nugīyate