12.92.44.2

भारो हि सुमहांस्तात राज्यं नाम सुदुष्करम्

bhāro hi sumahāṃstāta rājyaṃ nāma suduṣkaram

12.92.45

तद् दण्डविन्नृपः प्राज्ञः शूरः शक्नोति रक्षितुम्

tad daṇḍavinnṛpaḥ prājñaḥ śūraḥ śaknoti rakṣitum

12.92.45.2

न हि शक्यम् अदण्डेन क्लीबेनाबुद्धिनापि वा

na hi śakyam adaṇḍena klībenābuddhināpi vā

12.92.46

अभिरूपैः कुले जातैर् दक्षैर् भक्तैर् बहुश्रुतैः

abhirūpaiḥ kule jātair dakṣair bhaktair bahuśrutaiḥ

12.92.46.2

सर्वा बुद्धीः परीक्षेथास्तापसाश्रमिणाम् अपि

sarvā buddhīḥ parīkṣethāstāpasāśramiṇām api

12.92.47

ततस्त्वं सर्वभूतानां धर्मं वेत्स्यसि वै परम्

tatastvaṃ sarvabhūtānāṃ dharmaṃ vetsyasi vai param

12.92.47.2

स्वदेशे परदेशे वा न ते धर्मो विनश्यति

svadeśe paradeśe vā na te dharmo vinaśyati

12.92.48

धर्मश्चार्थश्च कामश्च धर्म एवोत्तरो भवेत्

dharmaścārthaśca kāmaśca dharma evottaro bhavet

12.92.48.2

अस्मिंल् लोके परे चैव धर्मवित् सुखम् एधते

asmiṃl loke pare caiva dharmavit sukham edhate

12.92.49

त्यजन्ति दारान् प्राणांश्च मनुष्याः प्रतिपूजिताः

tyajanti dārān prāṇāṃśca manuṣyāḥ pratipūjitāḥ

12.92.49.2

संग्रहश्चैव भूतानां दानं च मधुरा च वाक्

saṃgrahaścaiva bhūtānāṃ dānaṃ ca madhurā ca vāk

12.92.50

अप्रमादश्च शौचं च तात भूतिकरं महत्

apramādaśca śaucaṃ ca tāta bhūtikaraṃ mahat

12.92.50.2

एतेभ्यश्चैव मान्धातः सततं मा प्रमादिथाः

etebhyaścaiva māndhātaḥ satataṃ mā pramādithāḥ

12.92.51

अप्रमत्तो भवेद् राजा छिद्रदर्शी परात्मनोः

apramatto bhaved rājā chidradarśī parātmanoḥ

12.92.51.2

नास्य छिद्रं परः पश्येच्छिद्रेषु परम् अन्वियात्

nāsya chidraṃ paraḥ paśyecchidreṣu param anviyāt

12.92.52

एतद् वृत्तं वासवस्य यमस्य वरुणस्य च

etad vṛttaṃ vāsavasya yamasya varuṇasya ca

12.92.52.2

राजर्षीणां च सर्वेषां तत् त्वम् अप्यनुपालय

rājarṣīṇāṃ ca sarveṣāṃ tat tvam apyanupālaya

12.92.53

तत् कुरुष्व महाराज वृत्तं राजर्षिसेवितम्

tat kuruṣva mahārāja vṛttaṃ rājarṣisevitam

12.92.53.2

आतिष्ठ दिव्यं पन्थानम् अह्नाय भरतर्षभ

ātiṣṭha divyaṃ panthānam ahnāya bharatarṣabha

12.92.54

धर्मवृत्तं हि राजानं प्रेत्य चेह च भारत

dharmavṛttaṃ hi rājānaṃ pretya ceha ca bhārata