Dharmalib

11681–11700 of 56499 verses

12.89.1

युधिष्ठिर उवाच

yudhiṣṭhira uvāca

12.89.1.2

यदा राजा समर्थो ऽपि कोशार्थी स्यान्महामते

yadā rājā samartho 'pi kośārthī syānmahāmate

12.89.1.3

कथं प्रवर्तेत तदा तन्मे ब्रूहि पितामह

kathaṃ pravarteta tadā tanme brūhi pitāmaha

12.89.2

भीष्म उवाच

bhīṣma uvāca

12.89.2.2

यथादेशं यथाकालम् अपि चैव यथाबलम्

yathādeśaṃ yathākālam api caiva yathābalam

12.89.2.3

अनुशिष्यात् प्रजा राजा धर्मार्थी तद्धिते रतः

anuśiṣyāt prajā rājā dharmārthī taddhite rataḥ

12.89.3

यथा तासां च मन्येत श्रेय आत्मन एव च

yathā tāsāṃ ca manyeta śreya ātmana eva ca

12.89.3.2

तथा धर्म्याणि सर्वाणि राजा राष्ट्रे प्रवर्तयेत्

tathā dharmyāṇi sarvāṇi rājā rāṣṭre pravartayet

12.89.4

मधुदोहं दुहेद् राष्ट्रं भ्रमरान्न विपातयेत्

madhudohaṃ duhed rāṣṭraṃ bhramarānna vipātayet

12.89.4.2

वत्सापेक्षी दुहेच्चैव स्तनांश्च न विकुट्टयेत्

vatsāpekṣī duheccaiva stanāṃśca na vikuṭṭayet

12.89.5

जलौकावत् पिबेद् राष्ट्रं मृदुनैव नराधिप

jalaukāvat pibed rāṣṭraṃ mṛdunaiva narādhipa

12.89.5.2

व्याघ्रीव च हरेत् पुत्रम् अदष्ट्वा मा पतेद् इति

vyāghrīva ca haret putram adaṣṭvā mā pated iti

12.89.6

अल्पेनाल्पेन देयेन वर्धमानं प्रदापयेत्

alpenālpena deyena vardhamānaṃ pradāpayet

12.89.6.2

ततो भूयस्ततो भूयः कामं वृद्धिं समाचरेत्

tato bhūyastato bhūyaḥ kāmaṃ vṛddhiṃ samācaret

12.89.7

दमयन्न् इव दम्यानां शश्वद् भारं प्रवर्धयेत्

damayann iva damyānāṃ śaśvad bhāraṃ pravardhayet

12.89.7.2

मृदुपूर्वं प्रयत्नेन पाशान् अभ्यवहारयेत्

mṛdupūrvaṃ prayatnena pāśān abhyavahārayet

12.89.8

सकृत् पाशावकीर्णास्ते न भविष्यन्ति दुर्दमाः

sakṛt pāśāvakīrṇāste na bhaviṣyanti durdamāḥ

12.89.8.2

उचितेनैव भोक्तव्यास्ते भविष्यन्ति यत्नतः

ucitenaiva bhoktavyāste bhaviṣyanti yatnataḥ

12.89.9

तस्मात् सर्वसमारम्भो दुर्लभः पुरुषव्रजः

tasmāt sarvasamārambho durlabhaḥ puruṣavrajaḥ

12.89.9.2

यथामुख्यान् सान्त्वयित्वा भोक्तव्य इतरो जनः

yathāmukhyān sāntvayitvā bhoktavya itaro janaḥ