12.62.8

यो यस्मिन् कुरुते कर्म यादृशं येन यत्र च

yo yasmin kurute karma yādṛśaṃ yena yatra ca

12.62.8.2

तादृशं तादृशेनैव स गुणं प्रतिपद्यते

tādṛśaṃ tādṛśenaiva sa guṇaṃ pratipadyate

12.62.9

वृद्ध्या कृषिवणिक्त्वेन जीवसंजीवनेन च

vṛddhyā kṛṣivaṇiktvena jīvasaṃjīvanena ca

12.62.9.2

वेत्तुम् अर्हसि राजेन्द्र स्वाध्यायगणितं महत्

vettum arhasi rājendra svādhyāyagaṇitaṃ mahat

12.62.10

कालसंचोदितः कालः कालपर्यायनिश्चितः

kālasaṃcoditaḥ kālaḥ kālaparyāyaniścitaḥ

12.62.10.2

उत्तमाधममध्यानि कर्माणि कुरुते ऽवशः

uttamādhamamadhyāni karmāṇi kurute 'vaśaḥ

12.62.11

अन्तवन्ति प्रदानानि पुरा श्रेयस्कराणि च

antavanti pradānāni purā śreyaskarāṇi ca

12.62.11.2

स्वकर्मनिरतो लोको ह्यक्षरः सर्वतोमुखः

svakarmanirato loko hyakṣaraḥ sarvatomukhaḥ

12.63.1

भीष्म उवाच

bhīṣma uvāca

12.63.1.2

ज्याकर्षणं शत्रुनिबर्हणं च कृषिर् वणिज्या पशुपालनं च

jyākarṣaṇaṃ śatrunibarhaṇaṃ ca kṛṣir vaṇijyā paśupālanaṃ ca

12.63.1.3

शुश्रूषणं चापि तथार्थहेतोर् अकार्यम् एतत् परमं द्विजस्य

śuśrūṣaṇaṃ cāpi tathārthahetor akāryam etat paramaṃ dvijasya

12.63.2

सेव्यं तु ब्रह्मषट्कर्म गृहस्थेन मनीषिणा

sevyaṃ tu brahmaṣaṭkarma gṛhasthena manīṣiṇā

12.63.2.2

कृतकृत्यस्य चारण्ये वासो विप्रस्य शस्यते

kṛtakṛtyasya cāraṇye vāso viprasya śasyate

12.63.3

राजप्रैष्यं कृषिधनं जीवनं च वणिज्यया

rājapraiṣyaṃ kṛṣidhanaṃ jīvanaṃ ca vaṇijyayā

12.63.3.2

कौटिल्यं कौलटेयं च कुसीदं च विवर्जयेत्

kauṭilyaṃ kaulaṭeyaṃ ca kusīdaṃ ca vivarjayet

12.63.4

शूद्रो राजन् भवति ब्रह्मबन्धुर् दुश्चारित्र्यो यश्च धर्माद् अपेतः

śūdro rājan bhavati brahmabandhur duścāritryo yaśca dharmād apetaḥ

12.63.4.2

वृषलीपतिः पिशुनो नर्तकश्च ग्रामप्रैष्यो यश्च भवेद् विकर्मा

vṛṣalīpatiḥ piśuno nartakaśca grāmapraiṣyo yaśca bhaved vikarmā

12.63.5

जपन् वेदान् अजपंश्चापि राजन् समः शूद्रैर् दासवच्चापि भोज्यः

japan vedān ajapaṃścāpi rājan samaḥ śūdrair dāsavaccāpi bhojyaḥ

12.63.5.2

एते सर्वे शूद्रसमा भवन्ति राजन्न् एतान् वर्जयेद् देवकृत्ये

ete sarve śūdrasamā bhavanti rājann etān varjayed devakṛtye

12.63.6

निर्मर्यादे चाशने क्रूरवृत्तौ हिंसात्मके त्यक्तधर्मस्ववृत्ते

nirmaryāde cāśane krūravṛttau hiṃsātmake tyaktadharmasvavṛtte