12.60.25

लये च सप्तमो भागस्तथा शृङ्गे कला खुरे

laye ca saptamo bhāgastathā śṛṅge kalā khure

12.60.25.2

सस्यस्य सर्वबीजानाम् एषा सांवत्सरी भृतिः

sasyasya sarvabījānām eṣā sāṃvatsarī bhṛtiḥ

12.60.26

न च वैश्यस्य कामः स्यान्न रक्षेयं पशून् इति

na ca vaiśyasya kāmaḥ syānna rakṣeyaṃ paśūn iti

12.60.26.2

वैश्ये चेच्छति नान्येन रक्षितव्याः कथंचन

vaiśye cecchati nānyena rakṣitavyāḥ kathaṃcana

12.60.27

शूद्रस्यापि हि यो धर्मस्तं ते वक्ष्यामि भारत

śūdrasyāpi hi yo dharmastaṃ te vakṣyāmi bhārata

12.60.27.2

प्रजापतिर् हि वर्णानां दासं शूद्रम् अकल्पयत्

prajāpatir hi varṇānāṃ dāsaṃ śūdram akalpayat

12.60.28

तस्माच्छूद्रस्य वर्णानां परिचर्या विधीयते

tasmācchūdrasya varṇānāṃ paricaryā vidhīyate

12.60.28.2

तेषां शुश्रूषणाच्चैव महत् सुखम् अवाप्नुयात्

teṣāṃ śuśrūṣaṇāccaiva mahat sukham avāpnuyāt

12.60.29

शूद्र एतान् परिचरेत् त्रीन् वर्णान् अनसूयकः

śūdra etān paricaret trīn varṇān anasūyakaḥ

12.60.29.2

संचयांश्च न कुर्वीत जातु शूद्रः कथंचन

saṃcayāṃśca na kurvīta jātu śūdraḥ kathaṃcana

12.60.30

पापीयान् हि धनं लब्ध्वा वशे कुर्याद् गरीयसः

pāpīyān hi dhanaṃ labdhvā vaśe kuryād garīyasaḥ

12.60.30.2

राज्ञा वा समनुज्ञातः कामं कुर्वीत धार्मिकः

rājñā vā samanujñātaḥ kāmaṃ kurvīta dhārmikaḥ

12.60.31

तस्य वृत्तिं प्रवक्ष्यामि यच्च तस्योपजीवनम्

tasya vṛttiṃ pravakṣyāmi yacca tasyopajīvanam

12.60.31.2

अवश्यभरणीयो हि वर्णानां शूद्र उच्यते

avaśyabharaṇīyo hi varṇānāṃ śūdra ucyate

12.60.32

छत्रं वेष्टनम् औशीरम् उपानद् व्यजनानि

chatraṃ veṣṭanam auśīram upānad vyajanāni

12.60.32.2

यातयामानि देयानि शूद्राय परिचारिणे

yātayāmāni deyāni śūdrāya paricāriṇe

12.60.33

अधार्याणि विशीर्णानि वसनानि द्विजातिभिः

adhāryāṇi viśīrṇāni vasanāni dvijātibhiḥ

12.60.33.2

शूद्रायैव विधेयानि तस्य धर्मधनं हि तत्

śūdrāyaiva vidheyāni tasya dharmadhanaṃ hi tat

12.60.34

यश्च कश्चिद् द्विजातीनां शूद्रः शुश्रूषुर् आव्रजेत्

yaśca kaścid dvijātīnāṃ śūdraḥ śuśrūṣur āvrajet

12.60.34.2

कल्प्यां तस्य तु तेनाहुर् वृत्तिं धर्मविदो जनाः

kalpyāṃ tasya tu tenāhur vṛttiṃ dharmavido janāḥ