12.50.31

ये हि धर्माः समाख्याताश्चातुर्वर्ण्यस्य भारत

ye hi dharmāḥ samākhyātāścāturvarṇyasya bhārata

12.50.31.2

चातुराश्रम्यसंसृष्टास्ते सर्वे विदितास्तव

cāturāśramyasaṃsṛṣṭāste sarve viditāstava

12.50.32

चातुर्वेद्ये च ये प्रोक्ताश्चातुर्होत्रे च भारत

cāturvedye ca ye proktāścāturhotre ca bhārata

12.50.32.2

सांख्ये योगे च नियता ये च धर्माः सनातनाः

sāṃkhye yoge ca niyatā ye ca dharmāḥ sanātanāḥ

12.50.33

चातुर्वर्ण्येन यश्चैको धर्मो न स्म विरुध्यते

cāturvarṇyena yaścaiko dharmo na sma virudhyate

12.50.33.2

सेव्यमानः स चैवाद्यो गाङ्गेय विदितस्तव

sevyamānaḥ sa caivādyo gāṅgeya viditastava

12.50.34

इतिहासपुराणं च कार्त्स्न्येन विदितं तव

itihāsapurāṇaṃ ca kārtsnyena viditaṃ tava

12.50.34.2

धर्मशास्त्रं च सकलं नित्यं मनसि ते स्थितम्

dharmaśāstraṃ ca sakalaṃ nityaṃ manasi te sthitam

12.50.35

ये च केचन लोके ऽस्मिन् अर्थाः संशयकारकाः

ye ca kecana loke 'smin arthāḥ saṃśayakārakāḥ

12.50.35.2

तेषां छेत्ता नास्ति लोके त्वद् अन्यः पुरुषर्षभ

teṣāṃ chettā nāsti loke tvad anyaḥ puruṣarṣabha

12.50.36

स पाण्डवेयस्य मनःसमुत्थितं नरेन्द्र शोकं व्यपकर्ष मेधया

sa pāṇḍaveyasya manaḥsamutthitaṃ narendra śokaṃ vyapakarṣa medhayā

12.50.36.2

भवद्विधा ह्युत्तमबुद्धिविस्तरा विमुह्यमानस्य जनस्य शान्तये

bhavadvidhā hyuttamabuddhivistarā vimuhyamānasya janasya śāntaye

12.51.1

वैशंपायन उवाच

vaiśaṃpāyana uvāca

12.51.1.2

श्रुत्वा तु वचनं भीष्मो वासुदेवस्य धीमतः

śrutvā tu vacanaṃ bhīṣmo vāsudevasya dhīmataḥ

12.51.1.3

किंचिद् उन्नाम्य वदनं प्राञ्जलिर् वाक्यम् अब्रवीत्

kiṃcid unnāmya vadanaṃ prāñjalir vākyam abravīt

12.51.2

नमस्ते भगवन् विष्णो लोकानां निधनोद्भव

namaste bhagavan viṣṇo lokānāṃ nidhanodbhava

12.51.2.2

त्वं हि कर्ता हृषीकेश संहर्ता चापराजितः

tvaṃ hi kartā hṛṣīkeśa saṃhartā cāparājitaḥ

12.51.3

विश्वकर्मन्नमस्ते ऽस्तु विश्वात्मन् विश्वसंभव

viśvakarmannamaste 'stu viśvātman viśvasaṃbhava

12.51.3.2

अपवर्गो ऽसि भूतानां पञ्चानां परतः स्थितः

apavargo 'si bhūtānāṃ pañcānāṃ parataḥ sthitaḥ

12.51.4

नमस्ते त्रिषु लोकेषु नमस्ते परतस्त्रिषु

namaste triṣu lokeṣu namaste paratastriṣu