12.315.31.2

सप्तैते वायुमार्गा वै तान्निबोधानुपूर्वशः

saptaite vāyumārgā vai tānnibodhānupūrvaśaḥ

12.315.32

तत्र देवगणाः साध्याः समभूवन्महाबलाः

tatra devagaṇāḥ sādhyāḥ samabhūvanmahābalāḥ

12.315.32.2

तेषाम् अप्यभवत् पुत्रः समानो नाम दुर्जयः

teṣām apyabhavat putraḥ samāno nāma durjayaḥ

12.315.33

उदानस्तस्य पुत्रो ऽभूद् व्यानस्तस्याभवत् सुतः

udānastasya putro 'bhūd vyānastasyābhavat sutaḥ

12.315.33.2

अपानश्च ततो ज्ञेयः प्राणश्चापि ततः परम्

apānaśca tato jñeyaḥ prāṇaścāpi tataḥ param

12.315.34

अनपत्यो ऽभवत् प्राणो दुर्धर्षः शत्रुतापनः

anapatyo 'bhavat prāṇo durdharṣaḥ śatrutāpanaḥ

12.315.34.2

पृथक् कर्माणि तेषां तु प्रवक्ष्यामि यथातथम्

pṛthak karmāṇi teṣāṃ tu pravakṣyāmi yathātatham

12.315.35

प्राणिनां सर्वतो वायुश्चेष्टा वर्तयते पृथक्

prāṇināṃ sarvato vāyuśceṣṭā vartayate pṛthak

12.315.35.2

प्राणनाच्चैव भूतानां प्राण इत्यभिधीयते

prāṇanāccaiva bhūtānāṃ prāṇa ityabhidhīyate

12.315.36

प्रेरयत्यभ्रसंघातान् धूमजांश्चोष्मजांश्च यः

prerayatyabhrasaṃghātān dhūmajāṃścoṣmajāṃśca yaḥ

12.315.36.2

प्रथमः प्रथमे मार्गे प्रवहो नाम सो ऽनिलः

prathamaḥ prathame mārge pravaho nāma so 'nilaḥ

12.315.37

अम्बरे स्नेहम् अभ्रेभ्यस् तडिद्भ्यश्

ambare sneham abhrebhyas taḍidbhyaś

12.315.37.2

आवहो नाम संवाति द्वितीयः श्वसनो नदन्

āvaho nāma saṃvāti dvitīyaḥ śvasano nadan

12.315.38

उदयं ज्योतिषां शश्वत् सोमादीनां करोति यः

udayaṃ jyotiṣāṃ śaśvat somādīnāṃ karoti yaḥ

12.315.38.2

अन्तर्देहेषु चोदानं यं वदन्ति महर्षयः

antardeheṣu codānaṃ yaṃ vadanti maharṣayaḥ

12.315.39

यश्चतुर्भ्यः समुद्रेभ्यो वायुर् धारयते जलम्

yaścaturbhyaḥ samudrebhyo vāyur dhārayate jalam

12.315.39.2

उद्धृत्याददते चापो जीमूतेभ्यो ऽम्बरे ऽनिलः

uddhṛtyādadate cāpo jīmūtebhyo 'mbare 'nilaḥ

12.315.40

यो ऽद्भिः संयोज्य जीमूतान् पर्जन्याय प्रयच्छति

yo 'dbhiḥ saṃyojya jīmūtān parjanyāya prayacchati

12.315.40.2

उद्वहो नाम वर्षिष्ठस् तृतीयः स

udvaho nāma varṣiṣṭhas tṛtīyaḥ sa

12.315.41

समुह्यमाना बहुधा येन नीलाः पृथग् घनाः

samuhyamānā bahudhā yena nīlāḥ pṛthag ghanāḥ