12.308.148.2

परैः साधारणा ह्येते तैस्तैर् एवास्य हेतुभिः

paraiḥ sādhāraṇā hyete taistair evāsya hetubhiḥ

12.308.149

हतो देशः पुरं दग्धं प्रधानः कुञ्जरो मृतः

hato deśaḥ puraṃ dagdhaṃ pradhānaḥ kuñjaro mṛtaḥ

12.308.149.2

लोकसाधारणेष्वेषु मिथ्याज्ञानेन तप्यते

lokasādhāraṇeṣveṣu mithyājñānena tapyate

12.308.150

अमुक्तो मानसैर् दुःखैर् इच्छाद्वेषप्रियोद्भवैः

amukto mānasair duḥkhair icchādveṣapriyodbhavaiḥ

12.308.150.2

शिरोरोगादिभी रोगैस्तथैव विनिपातिभिः

śirorogādibhī rogaistathaiva vinipātibhiḥ

12.308.151

द्वंद्वैस्तैस्तैर् उपहतः सर्वतः परिशङ्कितः

dvaṃdvaistaistair upahataḥ sarvataḥ pariśaṅkitaḥ

12.308.151.2

बहुप्रत्यर्थिकं राज्यम् उपास्ते गणयन्निशाः

bahupratyarthikaṃ rājyam upāste gaṇayanniśāḥ

12.308.152

तद् अल्पसुखम् अत्यर्थं बहुदुःखम् असारवत्

tad alpasukham atyarthaṃ bahuduḥkham asāravat

12.308.152.2

को राज्यम् अभिपद्येत प्राप्य चोपशमं लभेत्

ko rājyam abhipadyeta prāpya copaśamaṃ labhet

12.308.153

ममेदम् इति यच्चेदं पुरं राष्ट्रं च मन्यसे

mamedam iti yaccedaṃ puraṃ rāṣṭraṃ ca manyase

12.308.153.2

बलं कोशम् अमात्यांश्च कस्यैतानि न वा नृप

balaṃ kośam amātyāṃśca kasyaitāni na vā nṛpa

12.308.154

मित्रामात्यं पुरं राष्ट्रं दण्डः कोशो महीपतिः

mitrāmātyaṃ puraṃ rāṣṭraṃ daṇḍaḥ kośo mahīpatiḥ

12.308.154.2

सप्ताङ्गश्चक्रसंघातो राज्यम् इत्युच्यते नृप

saptāṅgaścakrasaṃghāto rājyam ityucyate nṛpa

12.308.155

सप्ताङ्गस्यास्य राज्यस्य त्रिदण्डस्येव तिष्ठतः

saptāṅgasyāsya rājyasya tridaṇḍasyeva tiṣṭhataḥ

12.308.155.2

अन्योन्यगुणयुक्तस्य कः केन गुणतो ऽधिकः

anyonyaguṇayuktasya kaḥ kena guṇato 'dhikaḥ

12.308.156

तेषु तेषु हि कालेषु तत् तद् अङ्गं विशिष्यते

teṣu teṣu hi kāleṣu tat tad aṅgaṃ viśiṣyate

12.308.156.2

येन यत् सिध्यते कार्यं तत् प्राधान्याय कल्पते

yena yat sidhyate kāryaṃ tat prādhānyāya kalpate

12.308.157

सप्ताङ्गश् चापि संघातस्त्रयश्चान्ये नृपोत्तम

saptāṅgaś cāpi saṃghātastrayaścānye nṛpottama

12.308.157.2

सम्भूय दशवर्गो ऽयं भुङ्क्ते राज्यं हि राजवत्

sambhūya daśavargo 'yaṃ bhuṅkte rājyaṃ hi rājavat

12.308.158

यश्च राजा महोत्साहः क्षत्रधर्मरतो भवेत्

yaśca rājā mahotsāhaḥ kṣatradharmarato bhavet