12.301.1

याज्ञवल्क्य उवाच

yājñavalkya uvāca

12.301.1.2

पादावध्यात्मम् इत्याहुर् ब्राह्मणास्तत्त्वदर्शिनः

pādāvadhyātmam ityāhur brāhmaṇāstattvadarśinaḥ

12.301.1.3

गन्तव्यम् अधिभूतं च विष्णुस्तत्राधिदैवतम्

gantavyam adhibhūtaṃ ca viṣṇustatrādhidaivatam

12.301.2

पायुर् अध्यात्मम् इत्याहुर् यथातत्त्वार्थदर्शिनः

pāyur adhyātmam ityāhur yathātattvārthadarśinaḥ

12.301.2.2

विसर्गम् अधिभूतं च मित्रस्तत्राधिदैवतम्

visargam adhibhūtaṃ ca mitrastatrādhidaivatam

12.301.3

उपस्थो ऽध्यात्मम् इत्याहुर् यथायोगनिदर्शनम्

upastho 'dhyātmam ityāhur yathāyoganidarśanam

12.301.3.2

अधिभूतं तथानन्दो दैवतं च प्रजापतिः

adhibhūtaṃ tathānando daivataṃ ca prajāpatiḥ

12.301.4

हस्तावध्यात्मम् इत्याहुर् यथासांख्यनिदर्शनम्

hastāvadhyātmam ityāhur yathāsāṃkhyanidarśanam

12.301.4.2

कर्तव्यम् अधिभूतं तु इन्द्रस्तत्राधिदैवतम्

kartavyam adhibhūtaṃ tu indrastatrādhidaivatam

12.301.5

वाग् अध्यात्मम् इति प्राहुर् यथाश्रुतिनिदर्शनम्

vāg adhyātmam iti prāhur yathāśrutinidarśanam

12.301.5.2

वक्तव्यम् अधिभूतं तु वह्निस्तत्राधिदैवतम्

vaktavyam adhibhūtaṃ tu vahnistatrādhidaivatam

12.301.6

चक्षुर् अध्यात्मम् इत्याहुर् यथाश्रुतिनिदर्शनम्

cakṣur adhyātmam ityāhur yathāśrutinidarśanam

12.301.6.2

रूपम् अत्राधिभूतं तु सूर्यस्तत्राधिदैवतम्

rūpam atrādhibhūtaṃ tu sūryastatrādhidaivatam

12.301.7

श्रोत्रम् अध्यात्मम् इत्याहुर् यथाश्रुतिनिदर्शनम्

śrotram adhyātmam ityāhur yathāśrutinidarśanam

12.301.7.2

शब्दस्तत्राधिभूतं तु दिशस्तत्राधिदैवतम्

śabdastatrādhibhūtaṃ tu diśastatrādhidaivatam

12.301.8

जिह्वाम् अध्यात्मम् इत्याहुर् यथातत्त्वनिदर्शनम्

jihvām adhyātmam ityāhur yathātattvanidarśanam

12.301.8.2

रस एवाधिभूतं तु आपस्तत्राधिदैवतम्

rasa evādhibhūtaṃ tu āpastatrādhidaivatam

12.301.9

घ्राणम् अध्यात्मम् इत्याहुर् यथाश्रुतिनिदर्शनम्

ghrāṇam adhyātmam ityāhur yathāśrutinidarśanam

12.301.9.2

गन्ध एवाधिभूतं तु पृथिवी चाधिदैवतम्

gandha evādhibhūtaṃ tu pṛthivī cādhidaivatam

12.301.10

त्वग् अध्यात्मम् इति प्राहुस्तत्त्वबुद्धिविशारदाः

tvag adhyātmam iti prāhustattvabuddhiviśāradāḥ