12.295.13

सर्गप्रलयधर्मित्वाद् अव्यक्तं प्राहुर् अक्षरम्

sargapralayadharmitvād avyaktaṃ prāhur akṣaram

12.295.13.2

तद् एतद् गुणसर्गाय विकुर्वाणं पुनः पुनः

tad etad guṇasargāya vikurvāṇaṃ punaḥ punaḥ

12.295.14

गुणानां महदादीनाम् उत्पद्यति परस्परम्

guṇānāṃ mahadādīnām utpadyati parasparam

12.295.14.2

अधिष्ठानात् क्षेत्रम् आहुर् एतत् तत् पञ्चविंशकम्

adhiṣṭhānāt kṣetram āhur etat tat pañcaviṃśakam

12.295.15

यदा तु गुणजालं तद् अव्यक्तात्मनि संक्षिपेत्

yadā tu guṇajālaṃ tad avyaktātmani saṃkṣipet

12.295.15.2

तदा सह गुणैस्तैस्तु पञ्चविंशो विलीयते

tadā saha guṇaistaistu pañcaviṃśo vilīyate

12.295.16

गुणा गुणेषु लीयन्ते तदैका प्रकृतिर् भवेत्

guṇā guṇeṣu līyante tadaikā prakṛtir bhavet

12.295.16.2

क्षेत्रज्ञो ऽपि यदा तात तत्क्षेत्रे सम्प्रलीयते

kṣetrajño 'pi yadā tāta tatkṣetre sampralīyate

12.295.17

तदाक्षरत्वं प्रकृतिर् गच्छते गुणसंज्ञिता

tadākṣaratvaṃ prakṛtir gacchate guṇasaṃjñitā

12.295.17.2

निर्गुणत्वं च वैदेह गुणेषु प्रतिवर्तनात्

nirguṇatvaṃ ca vaideha guṇeṣu prativartanāt

12.295.18

एवम् एव च क्षेत्रज्ञः क्षेत्रज्ञानपरिक्षये

evam eva ca kṣetrajñaḥ kṣetrajñānaparikṣaye

12.295.18.2

प्रकृत्या निर्गुणस्त्वेष इत्येवम् अनुशुश्रुम

prakṛtyā nirguṇastveṣa ityevam anuśuśruma

12.295.19

क्षरो भवत्येष यदा तदा गुणवतीम् अथ

kṣaro bhavatyeṣa yadā tadā guṇavatīm atha

12.295.19.2

प्रकृतिं त्वभिजानाति निर्गुणत्वं तथात्मनः

prakṛtiṃ tvabhijānāti nirguṇatvaṃ tathātmanaḥ

12.295.20

तदा विशुद्धो भवति प्रकृतेः परिवर्जनात्

tadā viśuddho bhavati prakṛteḥ parivarjanāt

12.295.20.2

अन्यो ऽहम् अन्येयम् इति यदा बुध्यति बुद्धिमान्

anyo 'ham anyeyam iti yadā budhyati buddhimān

12.295.21

तदैषो ऽन्यत्वताम् एति न च मिश्रत्वम् आव्रजेत्

tadaiṣo 'nyatvatām eti na ca miśratvam āvrajet

12.295.21.2

प्रकृत्या चैव राजेन्द्र नमिश्रो ऽन्यश्च दृश्यते

prakṛtyā caiva rājendra namiśro 'nyaśca dṛśyate

12.295.22

यदा तु गुणजालं तत् प्राकृतं विजुगुप्सते

yadā tu guṇajālaṃ tat prākṛtaṃ vijugupsate

12.295.22.2

पश्यते चापरं पश्यं तदा पश्यन्न संज्वरेत्

paśyate cāparaṃ paśyaṃ tadā paśyanna saṃjvaret