12.291.15.2

मूर्तिमन्तम् अमूर्तात्मा विश्वं शंभुः स्वयंभुवः

mūrtimantam amūrtātmā viśvaṃ śaṃbhuḥ svayaṃbhuvaḥ

12.291.15.3

अणिमा लघिमा प्राप्तिर् ईशानं ज्योतिर् अव्ययम्

aṇimā laghimā prāptir īśānaṃ jyotir avyayam

12.291.16

सर्वतःपाणिपादान्तं सर्वतोऽक्षिशिरोमुखम्

sarvataḥpāṇipādāntaṃ sarvato'kṣiśiromukham

12.291.16.2

सर्वतःश्रुतिमल् लोके सर्वम् आवृत्य तिष्ठति

sarvataḥśrutimal loke sarvam āvṛtya tiṣṭhati

12.291.17

हिरण्यगर्भो भगवान् एष बुद्धिर् इति स्मृतः

hiraṇyagarbho bhagavān eṣa buddhir iti smṛtaḥ

12.291.17.2

महान् इति च योगेषु विरिञ्च इति चाप्युत

mahān iti ca yogeṣu viriñca iti cāpyuta

12.291.18

सांख्ये च पठ्यते शास्त्रे नामभिर् बहुधात्मकः

sāṃkhye ca paṭhyate śāstre nāmabhir bahudhātmakaḥ

12.291.18.2

विचित्ररूपो विश्वात्मा एकाक्षर इति स्मृतः

vicitrarūpo viśvātmā ekākṣara iti smṛtaḥ

12.291.19

वृतं नैकात्मकं येन कृत्स्नं त्रैलोक्यम् आत्मना

vṛtaṃ naikātmakaṃ yena kṛtsnaṃ trailokyam ātmanā

12.291.19.2

तथैव बहुरूपत्वाद् विश्वरूप इति स्मृतः

tathaiva bahurūpatvād viśvarūpa iti smṛtaḥ

12.291.20

एष वै विक्रियापन्नः सृजत्यात्मानम् आत्मना

eṣa vai vikriyāpannaḥ sṛjatyātmānam ātmanā

12.291.20.2

अहंकारं महातेजाः प्रजापतिम् अहंकृतम्

ahaṃkāraṃ mahātejāḥ prajāpatim ahaṃkṛtam

12.291.21

अव्यक्ताद् व्यक्तम् उत्पन्नं विद्यासर्गं वदन्ति तम्

avyaktād vyaktam utpannaṃ vidyāsargaṃ vadanti tam

12.291.21.2

महान्तं चाप्यहंकारम् अविद्यासर्गम् एव च

mahāntaṃ cāpyahaṃkāram avidyāsargam eva ca

12.291.22

अविधिश्च विधिश्चैव समुत्पन्नौ तथैकतः

avidhiśca vidhiścaiva samutpannau tathaikataḥ

12.291.22.2

विद्याविद्येति विख्याते श्रुतिशास्त्रार्थचिन्तकैः

vidyāvidyeti vikhyāte śrutiśāstrārthacintakaiḥ

12.291.23

भूतसर्गम् अहंकारात् तृतीयं विद्धि पार्थिव

bhūtasargam ahaṃkārāt tṛtīyaṃ viddhi pārthiva

12.291.23.2

अहंकारेषु भूतेषु चतुर्थं विद्धि वैकृतम्

ahaṃkāreṣu bhūteṣu caturthaṃ viddhi vaikṛtam

12.291.24

वायुर् ज्योतिर् अथाकाशम् आपो ऽथ पृथिवी तथा

vāyur jyotir athākāśam āpo 'tha pṛthivī tathā

12.291.24.2

शब्दः स्पर्शश्च रूपं च रसो गन्धस्तथैव च

śabdaḥ sparśaśca rūpaṃ ca raso gandhastathaiva ca