12.290.13.2

सांख्यज्ञाने च ये दोषास्तथैव च गुणा नृप

sāṃkhyajñāne ca ye doṣāstathaiva ca guṇā nṛpa

12.290.14

सत्त्वं दशगुणं ज्ञात्वा रजो नवगुणं तथा

sattvaṃ daśaguṇaṃ jñātvā rajo navaguṇaṃ tathā

12.290.14.2

तमश्चाष्टगुणं ज्ञात्वा बुद्धिं सप्तगुणां तथा

tamaścāṣṭaguṇaṃ jñātvā buddhiṃ saptaguṇāṃ tathā

12.290.15

षड्गुणं च नभो ज्ञात्वा मनः पञ्चगुणं तथा

ṣaḍguṇaṃ ca nabho jñātvā manaḥ pañcaguṇaṃ tathā

12.290.15.2

बुद्धिं चतुर्गुणां ज्ञात्वा तमश्च त्रिगुणं महत्

buddhiṃ caturguṇāṃ jñātvā tamaśca triguṇaṃ mahat

12.290.16

द्विगुणं च रजो ज्ञात्वा सत्त्वम् एकगुणं पुनः

dviguṇaṃ ca rajo jñātvā sattvam ekaguṇaṃ punaḥ

12.290.16.2

मार्गं विज्ञाय तत्त्वेन प्रलये प्रेक्षणं तथा

mārgaṃ vijñāya tattvena pralaye prekṣaṇaṃ tathā

12.290.17

ज्ञानविज्ञानसम्पन्नाः कारणैर् भाविताः शुभैः

jñānavijñānasampannāḥ kāraṇair bhāvitāḥ śubhaiḥ

12.290.17.2

प्राप्नुवन्ति शुभं मोक्षं सूक्ष्मा इह नभः परम्

prāpnuvanti śubhaṃ mokṣaṃ sūkṣmā iha nabhaḥ param

12.290.18

रूपेण दृष्टिं संयुक्तां घ्राणं गन्धगुणेन च

rūpeṇa dṛṣṭiṃ saṃyuktāṃ ghrāṇaṃ gandhaguṇena ca

12.290.18.2

शब्दे सक्तं तथा श्रोत्रं जिह्वां रसगुणेषु च

śabde saktaṃ tathā śrotraṃ jihvāṃ rasaguṇeṣu ca

12.290.19

तनुं स्पर्शे तथा सक्तां वायुं नभसि चाश्रितम्

tanuṃ sparśe tathā saktāṃ vāyuṃ nabhasi cāśritam

12.290.19.2

मोहं तमसि संसक्तं लोभम् अर्थेषु संश्रितम्

mohaṃ tamasi saṃsaktaṃ lobham artheṣu saṃśritam

12.290.20

विष्णुं क्रान्ते बले शक्रं कोष्ठे सक्तं तथानलम्

viṣṇuṃ krānte bale śakraṃ koṣṭhe saktaṃ tathānalam

12.290.20.2

अप्सु देवीं तथा सक्ताम् अपस्तेजसि चाश्रिताः

apsu devīṃ tathā saktām apastejasi cāśritāḥ

12.290.21

तेजो वायौ तु संसक्तं वायुं नभसि चाश्रितम्

tejo vāyau tu saṃsaktaṃ vāyuṃ nabhasi cāśritam

12.290.21.2

नभो महति संयुक्तं महद् बुद्धौ च संश्रितम्

nabho mahati saṃyuktaṃ mahad buddhau ca saṃśritam

12.290.22

बुद्धिं तमसि संसक्तां तमो रजसि चाश्रितम्

buddhiṃ tamasi saṃsaktāṃ tamo rajasi cāśritam

12.290.22.2

रजः सत्त्वे तथा सक्तं सत्त्वं सक्तं तथात्मनि

rajaḥ sattve tathā saktaṃ sattvaṃ saktaṃ tathātmani

12.290.23

सक्तम् आत्मानम् ईशे च देवे नारायणे तथा

saktam ātmānam īśe ca deve nārāyaṇe tathā