12.284.23.2

उपभोगपरित्यागः फलान्यकृतकर्मणाम्

upabhogaparityāgaḥ phalānyakṛtakarmaṇām

12.284.24

सुखितो दुःखितो वापि नरो लोभं परित्यजेत्

sukhito duḥkhito vāpi naro lobhaṃ parityajet

12.284.24.2

अवेक्ष्य मनसा शास्त्रं बुद्ध्या च नृपसत्तम

avekṣya manasā śāstraṃ buddhyā ca nṛpasattama

12.284.25

असंतोषो ऽसुखायैव लोभाद् इन्द्रियविभ्रमः

asaṃtoṣo 'sukhāyaiva lobhād indriyavibhramaḥ

12.284.25.2

ततो ऽस्य नश्यति प्रज्ञा विद्येवाभ्यासवर्जिता

tato 'sya naśyati prajñā vidyevābhyāsavarjitā

12.284.26

नष्टप्रज्ञो यदा भवति तदा न्यायं न पश्यति

naṣṭaprajño yadā bhavati tadā nyāyaṃ na paśyati

12.284.26.2

तस्मात् सुखक्षये प्राप्ते पुमान् उग्रं तपश्चरेत्

tasmāt sukhakṣaye prāpte pumān ugraṃ tapaścaret

12.284.27

यद् इष्टं तत् सुखं प्राहुर् द्वेष्यं दुःखम् इहोच्यते

yad iṣṭaṃ tat sukhaṃ prāhur dveṣyaṃ duḥkham ihocyate

12.284.27.2

कृताकृतस्य तपसः फलं पश्यस्व यादृशम्

kṛtākṛtasya tapasaḥ phalaṃ paśyasva yādṛśam

12.284.28

नित्यं भद्राणि पश्यन्ति विषयांश्चोपभुञ्जते

nityaṃ bhadrāṇi paśyanti viṣayāṃścopabhuñjate

12.284.28.2

प्राकाश्यं चैव गच्छन्ति कृत्वा निष्कल्मषं तपः

prākāśyaṃ caiva gacchanti kṛtvā niṣkalmaṣaṃ tapaḥ

12.284.29

अप्रियाण्यवमानांश्च दुःखं बहुविधात्मकम्

apriyāṇyavamānāṃśca duḥkhaṃ bahuvidhātmakam

12.284.29.2

फलार्थी सत्पथत्यक्तः प्राप्नोति विषयात्मकम्

phalārthī satpathatyaktaḥ prāpnoti viṣayātmakam

12.284.30

धर्मे तपसि दाने च विचिकित्सास्य जायते

dharme tapasi dāne ca vicikitsāsya jāyate

12.284.30.2

स कृत्वा पापकान्येव निरयं प्रतिपद्यते

sa kṛtvā pāpakānyeva nirayaṃ pratipadyate

12.284.31

सुखे तु वर्तमानो वै दुःखे वापि नरोत्तम

sukhe tu vartamāno vai duḥkhe vāpi narottama

12.284.31.2

स्ववृत्ताद् यो न चलति शास्त्रचक्षुः स मानवः

svavṛttād yo na calati śāstracakṣuḥ sa mānavaḥ

12.284.32

इषुप्रपातमात्रं हि स्पर्शयोगे रतिः स्मृता

iṣuprapātamātraṃ hi sparśayoge ratiḥ smṛtā

12.284.32.2

रसने दर्शने घ्राणे श्रवणे च विशां पते

rasane darśane ghrāṇe śravaṇe ca viśāṃ pate

12.284.33

ततो ऽस्य जायते तीव्रा वेदना तत्क्षयात् पुनः

tato 'sya jāyate tīvrā vedanā tatkṣayāt punaḥ