12.270.3.2

दुःखम् एतच्छरीराणां धारणं कुरुसत्तम

duḥkham etaccharīrāṇāṃ dhāraṇaṃ kurusattama

12.270.4

विमुक्ताः सप्तदशभिर् हेतुभूतैश्च पञ्चभिः

vimuktāḥ saptadaśabhir hetubhūtaiśca pañcabhiḥ

12.270.4.2

इन्द्रियार्थैर् गुणैश्चैव अष्टाभिः प्रपितामह

indriyārthair guṇaiścaiva aṣṭābhiḥ prapitāmaha

12.270.5

न गच्छन्ति पुनर्भावं मुनयः संशितव्रताः

na gacchanti punarbhāvaṃ munayaḥ saṃśitavratāḥ

12.270.5.2

कदा वयं भविष्यामो राज्यं हित्वा परंतप

kadā vayaṃ bhaviṣyāmo rājyaṃ hitvā paraṃtapa

12.270.6

भीष्म उवाच

bhīṣma uvāca

12.270.6.2

नास्त्यनन्तं महाराज सर्वं संख्यानगोचरम्

nāstyanantaṃ mahārāja sarvaṃ saṃkhyānagocaram

12.270.6.3

पुनर्भावो ऽपि संख्यातो नास्ति किंचिद् इहाचलम्

punarbhāvo 'pi saṃkhyāto nāsti kiṃcid ihācalam

12.270.7

न चापि गम्यते राजन्नैष दोषः प्रसङ्गतः

na cāpi gamyate rājannaiṣa doṣaḥ prasaṅgataḥ

12.270.7.2

उद्योगाद् एव धर्मज्ञ कालेनैव गमिष्यथ

udyogād eva dharmajña kālenaiva gamiṣyatha

12.270.8

ईशो ऽयं सततं देही नृपते पुण्यपापयोः

īśo 'yaṃ satataṃ dehī nṛpate puṇyapāpayoḥ

12.270.8.2

तत एव समुत्थेन तमसा रुध्यते ऽपि च

tata eva samutthena tamasā rudhyate 'pi ca

12.270.9

यथाञ्जनमयो वायुः पुनर् मानःशिलं रजः

yathāñjanamayo vāyuḥ punar mānaḥśilaṃ rajaḥ

12.270.9.2

अनुप्रविश्य तद्वर्णो दृश्यते रञ्जयन् दिशः

anupraviśya tadvarṇo dṛśyate rañjayan diśaḥ

12.270.10

तथा कर्मफलैर् देही रञ्जितस्तमसावृतः

tathā karmaphalair dehī rañjitastamasāvṛtaḥ

12.270.10.2

विवर्णो वर्णम् आश्रित्य देहेषु परिवर्तते

vivarṇo varṇam āśritya deheṣu parivartate

12.270.11

ज्ञानेन हि यदा जन्तुर् अज्ञानप्रभवं तमः

jñānena hi yadā jantur ajñānaprabhavaṃ tamaḥ

12.270.11.2

व्यपोहति तदा ब्रह्म प्रकाशेत सनातनम्

vyapohati tadā brahma prakāśeta sanātanam

12.270.12

अयत्नसाध्यं मुनयो वदन्ति ये चापि मुक्तास्त उपासितव्याः

ayatnasādhyaṃ munayo vadanti ye cāpi muktāsta upāsitavyāḥ

12.270.12.2

त्वया च लोकेन च सामरेण तस्मान्न शाम्यन्ति महर्षिसंघाः

tvayā ca lokena ca sāmareṇa tasmānna śāmyanti maharṣisaṃghāḥ