12.244.4.2

स्पर्शनं चेन्द्रियं विद्यात् तथा स्पर्शं च तन्मयम्

sparśanaṃ cendriyaṃ vidyāt tathā sparśaṃ ca tanmayam

12.244.5

ततः पाकः प्रकाशश्च ज्योतिश्चक्षुश्च तन्मयम्

tataḥ pākaḥ prakāśaśca jyotiścakṣuśca tanmayam

12.244.5.2

तस्य रूपं गुणं विद्यात् तमो ऽन्ववसितात्मकम्

tasya rūpaṃ guṇaṃ vidyāt tamo 'nvavasitātmakam

12.244.6

प्रक्लेदः क्षुद्रता स्नेह इत्यापो ह्युपदिश्यते

prakledaḥ kṣudratā sneha ityāpo hyupadiśyate

12.244.6.2

रसनं चेन्द्रियं जिह्वा रसश्चापां गुणो मतः

rasanaṃ cendriyaṃ jihvā rasaścāpāṃ guṇo mataḥ

12.244.7

संघातः पार्थिवो धातुर् अस्थिदन्तनखानि च

saṃghātaḥ pārthivo dhātur asthidantanakhāni ca

12.244.7.2

श्मश्रु लोम च केशाश्च सिराः स्नायु च चर्म च

śmaśru loma ca keśāśca sirāḥ snāyu ca carma ca

12.244.8

इन्द्रियं घ्राणसंज्ञानं नासिकेत्यभिधीयते

indriyaṃ ghrāṇasaṃjñānaṃ nāsiketyabhidhīyate

12.244.8.2

गन्धश्चैवेन्द्रियार्थो ऽयं विज्ञेयः पृथिवीमयः

gandhaścaivendriyārtho 'yaṃ vijñeyaḥ pṛthivīmayaḥ

12.244.9

उत्तरेषु गुणाः सन्ति सर्वे सर्वेषु चोत्तराः

uttareṣu guṇāḥ santi sarve sarveṣu cottarāḥ

12.244.9.2

पञ्चानां भूतसंघानां संततिं मुनयो विदुः

pañcānāṃ bhūtasaṃghānāṃ saṃtatiṃ munayo viduḥ

12.244.10

मनो नवमम् एषां तु बुद्धिस्तु दशमी स्मृता

mano navamam eṣāṃ tu buddhistu daśamī smṛtā

12.244.10.2

एकादशो ऽन्तरात्मा च सर्वतः पर उच्यते

ekādaśo 'ntarātmā ca sarvataḥ para ucyate

12.244.11

व्यवसायात्मिका बुद्धिर् मनो व्याकरणात्मकम्

vyavasāyātmikā buddhir mano vyākaraṇātmakam

12.244.11.2

कर्मानुमानाद् विज्ञेयः स जीवः क्षेत्रसंज्ञकः

karmānumānād vijñeyaḥ sa jīvaḥ kṣetrasaṃjñakaḥ

12.244.12

एभिः कालाष्टमैर् भावैर् यः सर्वैः सर्वम् अन्वितम्

ebhiḥ kālāṣṭamair bhāvair yaḥ sarvaiḥ sarvam anvitam

12.244.12.2

पश्यत्य् अकलुषं प्राज्ञः स मोहं नानुवर्तते

paśyaty akaluṣaṃ prājñaḥ sa mohaṃ nānuvartate

12.245.1

व्यास उवाच

vyāsa uvāca

12.245.1.2

शरीराद् विप्रमुक्तं हि सूक्ष्मभूतं शरीरिणम्

śarīrād vipramuktaṃ hi sūkṣmabhūtaṃ śarīriṇam

12.245.1.3

कर्मभिः परिपश्यन्ति शास्त्रोक्तैः शास्त्रचेतसः

karmabhiḥ paripaśyanti śāstroktaiḥ śāstracetasaḥ