12.233.12

यत्र गत्वा न म्रियते यत्र गत्वा न जायते

yatra gatvā na mriyate yatra gatvā na jāyate

12.233.12.2

न जीर्यते यत्र गत्वा यत्र गत्वा न वर्धते

na jīryate yatra gatvā yatra gatvā na vardhate

12.233.13

यत्र तद् ब्रह्म परमम् अव्यक्तम् अजरं ध्रुवम्

yatra tad brahma paramam avyaktam ajaraṃ dhruvam

12.233.13.2

अव्याहतम् अनायासम् अमृतं चावियोगि च

avyāhatam anāyāsam amṛtaṃ cāviyogi ca

12.233.14

द्वंद्वैर् यत्र न बाध्यन्ते मानसेन च कर्मणा

dvaṃdvair yatra na bādhyante mānasena ca karmaṇā

12.233.14.2

समाः सर्वत्र मैत्राश्च सर्वभूतहिते रताः

samāḥ sarvatra maitrāśca sarvabhūtahite ratāḥ

12.233.15

विद्यामयो ऽन्यः पुरुषस्तात कर्ममयो ऽपरः

vidyāmayo 'nyaḥ puruṣastāta karmamayo 'paraḥ

12.233.15.2

विद्धि चन्द्रमसं दर्शे सूक्ष्मया कलया स्थितम्

viddhi candramasaṃ darśe sūkṣmayā kalayā sthitam

12.233.16

तद् एतद् ऋषिणा प्रोक्तं विस्तरेणानुमीयते

tad etad ṛṣiṇā proktaṃ vistareṇānumīyate

12.233.16.2

नवजं शशिनं दृष्ट्वा वक्रं तन्तुम् इवाम्बरे

navajaṃ śaśinaṃ dṛṣṭvā vakraṃ tantum ivāmbare

12.233.17

एकादशविकारात्मा कलासंभारसंभृतः

ekādaśavikārātmā kalāsaṃbhārasaṃbhṛtaḥ

12.233.17.2

मूर्तिमान् इति तं विद्धि तात कर्मगुणात्मकम्

mūrtimān iti taṃ viddhi tāta karmaguṇātmakam

12.233.18

देवो यः संश्रितस्तस्मिन्न् अब्बिन्दुर् इव पुष्करे

devo yaḥ saṃśritastasminn abbindur iva puṣkare

12.233.18.2

क्षेत्रज्ञं तं विजानीयान्नित्यं त्यागजितात्मकम्

kṣetrajñaṃ taṃ vijānīyānnityaṃ tyāgajitātmakam

12.233.19

तमो रजश्च सत्त्वं च विद्धि जीवगुणान् इमान्

tamo rajaśca sattvaṃ ca viddhi jīvaguṇān imān

12.233.19.2

जीवम् आत्मगुणं विद्याद् आत्मानं परमात्मनः

jīvam ātmaguṇaṃ vidyād ātmānaṃ paramātmanaḥ

12.233.20

सचेतनं जीवगुणं वदन्ति स चेष्टते चेष्टयते च सर्वम्

sacetanaṃ jīvaguṇaṃ vadanti sa ceṣṭate ceṣṭayate ca sarvam

12.233.20.2

ततः परं क्षेत्रविदो वदन्ति प्रावर्तयद् यो भुवनानि सप्त

tataḥ paraṃ kṣetravido vadanti prāvartayad yo bhuvanāni sapta

12.234.1

शुक उवाच

śuka uvāca

12.234.1.2

क्षरात् प्रभृति यः सर्गः सगुणानीन्द्रियाणि च

kṣarāt prabhṛti yaḥ sargaḥ saguṇānīndriyāṇi ca