12.224.47

तेषां ये यानि कर्माणि प्राक् सृष्ट्यां प्रतिपेदिरे

teṣāṃ ye yāni karmāṇi prāk sṛṣṭyāṃ pratipedire

12.224.47.2

तान्येव प्रतिपद्यन्ते सृज्यमानाः पुनः पुनः

tānyeva pratipadyante sṛjyamānāḥ punaḥ punaḥ

12.224.48

हिंस्राहिंस्रे मृदुक्रूरे धर्माधर्मे ऋतानृते

hiṃsrāhiṃsre mṛdukrūre dharmādharme ṛtānṛte

12.224.48.2

अतो यन्मन्यते धाता तस्मात् तत् तस्य रोचते

ato yanmanyate dhātā tasmāt tat tasya rocate

12.224.49

महाभूतेषु नानात्वम् इन्द्रियार्थेषु मूर्तिषु

mahābhūteṣu nānātvam indriyārtheṣu mūrtiṣu

12.224.49.2

विनियोगं च भूतानां धातैव विदधात्युत

viniyogaṃ ca bhūtānāṃ dhātaiva vidadhātyuta

12.224.50

केचित् पुरुषकारं तु प्राहुः कर्मविदो जनाः

kecit puruṣakāraṃ tu prāhuḥ karmavido janāḥ

12.224.50.2

दैवम् इत्यपरे विप्राः स्वभावं भूतचिन्तकाः

daivam ityapare viprāḥ svabhāvaṃ bhūtacintakāḥ

12.224.51

पौरुषं कर्म दैवं च फलवृत्तिस्वभावतः

pauruṣaṃ karma daivaṃ ca phalavṛttisvabhāvataḥ

12.224.51.2

त्रय एते ऽपृथग्भूता नविवेकं तु केचन

traya ete 'pṛthagbhūtā navivekaṃ tu kecana

12.224.52

एवम् एतच्च नैवं च यद् भूतं सृजते जगत्

evam etacca naivaṃ ca yad bhūtaṃ sṛjate jagat

12.224.52.2

कर्मस्था विषमं ब्रूयुः सत्त्वस्थाः समदर्शिनः

karmasthā viṣamaṃ brūyuḥ sattvasthāḥ samadarśinaḥ

12.224.53

तपो निःश्रेयसं जन्तोस्तस्य मूलं दमः शमः

tapo niḥśreyasaṃ jantostasya mūlaṃ damaḥ śamaḥ

12.224.53.2

तेन सर्वान् अवाप्नोति यान् कामान्मनसेच्छति

tena sarvān avāpnoti yān kāmānmanasecchati

12.224.54

तपसा तद् अवाप्नोति यद् भूतं सृजते जगत्

tapasā tad avāpnoti yad bhūtaṃ sṛjate jagat

12.224.54.2

स तद्भूतश्च सर्वेषां भूतानां भवति प्रभुः

sa tadbhūtaśca sarveṣāṃ bhūtānāṃ bhavati prabhuḥ

12.224.55

ऋषयस्तपसा वेदान् अध्यैषन्त दिवानिशम्

ṛṣayastapasā vedān adhyaiṣanta divāniśam

12.224.55.2

अनादिनिधना नित्या वाग् उत्सृष्टा स्वयंभुवा

anādinidhanā nityā vāg utsṛṣṭā svayaṃbhuvā

12.224.56

ऋषीणां नामधेयानि याश्च वेदेषु सृष्टयः

ṛṣīṇāṃ nāmadheyāni yāśca vedeṣu sṛṣṭayaḥ

12.224.56.2

शर्वर्यन्तेषु जातानां तान्येवैभ्यो ददाति सः

śarvaryanteṣu jātānāṃ tānyevaibhyo dadāti saḥ