12.219.11

यत्र यत्रैव संयुङ्क्ते धाता गर्भं पुनः पुनः

yatra yatraiva saṃyuṅkte dhātā garbhaṃ punaḥ punaḥ

12.219.11.2

तत्र तत्रैव वसति न यत्र स्वयम् इच्छति

tatra tatraiva vasati na yatra svayam icchati

12.219.12

भावो यो ऽयम् अनुप्राप्तो भवितव्यम् इदं मम

bhāvo yo 'yam anuprāpto bhavitavyam idaṃ mama

12.219.12.2

इति यस्य सदा भावो न स मुह्येत् कदाचन

iti yasya sadā bhāvo na sa muhyet kadācana

12.219.13

पर्यायैर् हन्यमानानाम् अभियोक्ता न विद्यते

paryāyair hanyamānānām abhiyoktā na vidyate

12.219.13.2

दुःखम् एतत् तु यद् द्वेष्टा कर्ताहम् इति मन्यते

duḥkham etat tu yad dveṣṭā kartāham iti manyate

12.219.14

ऋषींश्च देवांश्च महासुरांश्च त्रैविद्यवृद्धांश्च वने मुनींश्च

ṛṣīṃśca devāṃśca mahāsurāṃśca traividyavṛddhāṃśca vane munīṃśca

12.219.14.2

कान्नापदो नोपनमन्ति लोके परावरज्ञास्तु न संभ्रमन्ति

kānnāpado nopanamanti loke parāvarajñāstu na saṃbhramanti

12.219.15

न पण्डितः क्रुध्यति नापि सज्जते न चापि संसीदति न प्रहृष्यति

na paṇḍitaḥ krudhyati nāpi sajjate na cāpi saṃsīdati na prahṛṣyati

12.219.15.2

न चार्थकृच्छ्रव्यसनेषु शोचति स्थितः प्रकृत्या हिमवान् इवाचलः

na cārthakṛcchravyasaneṣu śocati sthitaḥ prakṛtyā himavān ivācalaḥ

12.219.16

यम् अर्थसिद्धिः परमा न हर्षयेत् तथैव काले व्यसनं न मोहयेत्

yam arthasiddhiḥ paramā na harṣayet tathaiva kāle vyasanaṃ na mohayet

12.219.16.2

सुखं च दुःखं च तथैव मध्यमं निषेवते यः स धुरंधरो नरः

sukhaṃ ca duḥkhaṃ ca tathaiva madhyamaṃ niṣevate yaḥ sa dhuraṃdharo naraḥ

12.219.17

यां याम् अवस्थां पुरुषो ऽधिगच्छेत् तस्यां रमेतापरितप्यमानः

yāṃ yām avasthāṃ puruṣo 'dhigacchet tasyāṃ rametāparitapyamānaḥ

12.219.17.2

एवं प्रवृद्धं प्रणुदेन्मनोजं संतापम् आयासकरं शरीरात्

evaṃ pravṛddhaṃ praṇudenmanojaṃ saṃtāpam āyāsakaraṃ śarīrāt

12.219.18

तत् सदः स परिषत्सभासदः प्राप्य यो न कुरुते सभाभयम्

tat sadaḥ sa pariṣatsabhāsadaḥ prāpya yo na kurute sabhābhayam

12.219.18.2

धर्मतत्त्वम् अवगाह्य बुद्धिमान् यो ऽभ्युपैति स पुमान् धुरंधरः

dharmatattvam avagāhya buddhimān yo 'bhyupaiti sa pumān dhuraṃdharaḥ

12.219.19

प्राज्ञस्य कर्माणि दुरन्वयानि न वै प्राज्ञो मुह्यति मोहकाले

prājñasya karmāṇi duranvayāni na vai prājño muhyati mohakāle

12.219.19.2

स्थानाच्च्युतश्चेन्न मुमोह गौतमस् तावत् कृच्छ्राम् आपदं प्राप्य वृद्धः

sthānāccyutaścenna mumoha gautamas tāvat kṛcchrām āpadaṃ prāpya vṛddhaḥ

12.219.20

न मन्त्रबलवीर्येण प्रज्ञया पौरुषेण वा

na mantrabalavīryeṇa prajñayā pauruṣeṇa vā

12.219.20.2

अलभ्यं लभते मर्त्यस्तत्र का परिदेवना

alabhyaṃ labhate martyastatra kā paridevanā