12.219.1.3

शतक्रतोश्च संवादं नमुचेश्च युधिष्ठिर

śatakratośca saṃvādaṃ namuceśca yudhiṣṭhira

12.219.2

श्रिया विहीनम् आसीनम् अक्षोभ्यम् इव सागरम्

śriyā vihīnam āsīnam akṣobhyam iva sāgaram

12.219.2.2

भवाभवज्ञं भूतानाम् इत्युवाच पुरंदरः

bhavābhavajñaṃ bhūtānām ityuvāca puraṃdaraḥ

12.219.3

बद्धः पाशैश्च्युतः स्थानाद् द्विषतां वशम् आगतः

baddhaḥ pāśaiścyutaḥ sthānād dviṣatāṃ vaśam āgataḥ

12.219.3.2

श्रिया विहीनो नमुचे शोचस्याहो न शोचसि

śriyā vihīno namuce śocasyāho na śocasi

12.219.4

नमुचिर् उवाच

namucir uvāca

12.219.4.2

अनवाप्यं च शोकेन शरीरं चोपतप्यते

anavāpyaṃ ca śokena śarīraṃ copatapyate

12.219.4.3

अमित्राश्च प्रहृष्यन्ति नास्ति शोके सहायता

amitrāśca prahṛṣyanti nāsti śoke sahāyatā

12.219.5

तस्माच्छक्र न शोचामि सर्वं ह्येवेदम् अन्तवत्

tasmācchakra na śocāmi sarvaṃ hyevedam antavat

12.219.5.2

संतापाद् भ्रश्यते रूपं धर्मश्चैव सुरेश्वर

saṃtāpād bhraśyate rūpaṃ dharmaścaiva sureśvara

12.219.6

विनीय खलु तद् दुःखम् आगतं वैमनस्यजम्

vinīya khalu tad duḥkham āgataṃ vaimanasyajam

12.219.6.2

ध्यातव्यं मनसा हृद्यं कल्याणं संविजानता

dhyātavyaṃ manasā hṛdyaṃ kalyāṇaṃ saṃvijānatā

12.219.7

यथा यथा हि पुरुषः कल्याणे कुरुते मनः

yathā yathā hi puruṣaḥ kalyāṇe kurute manaḥ

12.219.7.2

तदैवास्य प्रसीदन्ति सर्वार्था नात्र संशयः

tadaivāsya prasīdanti sarvārthā nātra saṃśayaḥ

12.219.8

एकः शास्ता न द्वितीयो ऽस्ति शास्ता गर्भे शयानं पुरुषं शास्ति शास्ता

ekaḥ śāstā na dvitīyo 'sti śāstā garbhe śayānaṃ puruṣaṃ śāsti śāstā

12.219.8.2

तेनानुशिष्टः प्रवणाद् इवोदकं यथा नियुक्तो ऽस्मि तथा वहामि

tenānuśiṣṭaḥ pravaṇād ivodakaṃ yathā niyukto 'smi tathā vahāmi

12.219.9

भावाभावावभिजानन् गरीयो जानामि श्रेयो न तु तत् करोमि

bhāvābhāvāvabhijānan garīyo jānāmi śreyo na tu tat karomi

12.219.9.2

आशाः सुशर्म्याः सुहृदां सुकुर्वन् यथा नियुक्तो ऽस्मि तथा वहामि

āśāḥ suśarmyāḥ suhṛdāṃ sukurvan yathā niyukto 'smi tathā vahāmi

12.219.10

यथा यथास्य प्राप्तव्यं प्राप्नोत्येव तथा तथा

yathā yathāsya prāptavyaṃ prāpnotyeva tathā tathā

12.219.10.2

भवितव्यं यथा यच्च भवत्येव तथा तथा

bhavitavyaṃ yathā yacca bhavatyeva tathā tathā