10.3.9

यथा हि वैद्यः कुशलो ज्ञात्वा व्याधिं यथाविधि

yathā hi vaidyaḥ kuśalo jñātvā vyādhiṃ yathāvidhi

10.3.9.2

भेषजं कुरुते योगात् प्रशमार्थम् इहाभिभो

bheṣajaṃ kurute yogāt praśamārtham ihābhibho

10.3.10

एवं कार्यस्य योगार्थं बुद्धिं कुर्वन्ति मानवाः

evaṃ kāryasya yogārthaṃ buddhiṃ kurvanti mānavāḥ

10.3.10.2

प्रज्ञया हि स्वया युक्तास्तां च निन्दन्ति मानवाः

prajñayā hi svayā yuktāstāṃ ca nindanti mānavāḥ

10.3.11

अन्यया यौवने मर्त्यो बुद्ध्या भवति मोहितः

anyayā yauvane martyo buddhyā bhavati mohitaḥ

10.3.11.2

मध्ये ऽन्यया जरायां तु सो ऽन्यां रोचयते मतिम्

madhye 'nyayā jarāyāṃ tu so 'nyāṃ rocayate matim

10.3.12

व्यसनं वा पुनर् घोरं समृद्धिं वापि तादृशीम्

vyasanaṃ vā punar ghoraṃ samṛddhiṃ vāpi tādṛśīm

10.3.12.2

अवाप्य पुरुषो भोज कुरुते बुद्धिवैकृतम्

avāpya puruṣo bhoja kurute buddhivaikṛtam

10.3.13

एकस्मिन्न् एव पुरुषे सा सा बुद्धिस्तदा तदा

ekasminn eva puruṣe sā sā buddhistadā tadā

10.3.13.2

भवत्यनित्यप्रज्ञत्वात् सा तस्यैव न रोचते

bhavatyanityaprajñatvāt sā tasyaiva na rocate

10.3.14

निश्चित्य तु यथाप्रज्ञं यां मतिं साधु पश्यति

niścitya tu yathāprajñaṃ yāṃ matiṃ sādhu paśyati

10.3.14.2

तस्यां प्रकुरुते भावं सा तस्योद्योगकारिका

tasyāṃ prakurute bhāvaṃ sā tasyodyogakārikā

10.3.15

सर्वो हि पुरुषो भोज साध्वेतद् इति निश्चितः

sarvo hi puruṣo bhoja sādhvetad iti niścitaḥ

10.3.15.2

कर्तुम् आरभते प्रीतो मरणादिषु कर्मसु

kartum ārabhate prīto maraṇādiṣu karmasu

10.3.16

सर्वे हि युक्तिं विज्ञाय प्रज्ञां चापि स्वकां नराः

sarve hi yuktiṃ vijñāya prajñāṃ cāpi svakāṃ narāḥ

10.3.16.2

चेष्टन्ते विविधाश्चेष्टा हितम् इत्येव जानते

ceṣṭante vividhāśceṣṭā hitam ityeva jānate

10.3.17

उपजाता व्यसनजा येयम् अद्य मतिर् मम

upajātā vyasanajā yeyam adya matir mama

10.3.17.2

युवयोस्तां प्रवक्ष्यामि मम शोकविनाशिनीम्

yuvayostāṃ pravakṣyāmi mama śokavināśinīm

10.3.18

प्रजापतिः प्रजाः सृष्ट्वा कर्म तासु विधाय च

prajāpatiḥ prajāḥ sṛṣṭvā karma tāsu vidhāya ca

10.3.18.2

वर्णे वर्णे समाधत्त एकैकं गुणवत्तरम्

varṇe varṇe samādhatta ekaikaṃ guṇavattaram