12.199.20.2

न तेन मर्त्याः पश्यन्ति येन गच्छन्ति तत् परम्

na tena martyāḥ paśyanti yena gacchanti tat param

12.199.21

विषयेषु च संसर्गाच्छाश्वतस्य च दर्शनात्

viṣayeṣu ca saṃsargācchāśvatasya ca darśanāt

12.199.21.2

मनसा चान्यद् आकाङ्क्षन् परं न प्रतिपद्यते

manasā cānyad ākāṅkṣan paraṃ na pratipadyate

12.199.22

गुणान् यद् इह पश्यन्ति तद् इच्छन्त्यपरे जनाः

guṇān yad iha paśyanti tad icchantyapare janāḥ

12.199.22.2

परं नैवाभिकाङ्क्षन्ति निर्गुणत्वाद् गुणार्थिनः

paraṃ naivābhikāṅkṣanti nirguṇatvād guṇārthinaḥ

12.199.23

गुणैर् यस्त्ववरैर् युक्तः कथं विद्याद् गुणान् इमान्

guṇair yastvavarair yuktaḥ kathaṃ vidyād guṇān imān

12.199.23.2

अनुमानाद्धि गन्तव्यं गुणैर् अवयवैः सह

anumānāddhi gantavyaṃ guṇair avayavaiḥ saha

12.199.24

सूक्ष्मेण मनसा विद्मो वाचा वक्तुं न शक्नुमः

sūkṣmeṇa manasā vidmo vācā vaktuṃ na śaknumaḥ

12.199.24.2

मनो हि मनसा ग्राह्यं दर्शनेन च दर्शनम्

mano hi manasā grāhyaṃ darśanena ca darśanam

12.199.25

ज्ञानेन निर्मलीकृत्य बुद्धिं बुद्ध्या तथा मनः

jñānena nirmalīkṛtya buddhiṃ buddhyā tathā manaḥ

12.199.25.2

मनसा चेन्द्रियग्रामम् अनन्तं प्रतिपद्यते

manasā cendriyagrāmam anantaṃ pratipadyate

12.199.26

बुद्धिप्रहीणो मनसासमृद्धस् तथा निराशीर् गुणताम्

buddhiprahīṇo manasāsamṛddhas tathā nirāśīr guṇatām

12.199.26.2

परं त्यजन्तीह विलोभ्यमाना हुताशनं वायुर् इवेन्धनस्थम्

paraṃ tyajantīha vilobhyamānā hutāśanaṃ vāyur ivendhanastham

12.199.27

गुणादाने विप्रयोगे च तेषां मनः सदा बुद्धिपरावराभ्याम्

guṇādāne viprayoge ca teṣāṃ manaḥ sadā buddhiparāvarābhyām

12.199.27.2

अनेनैव विधिना सम्प्रवृत्तो गुणादाने ब्रह्मशरीरम् एति

anenaiva vidhinā sampravṛtto guṇādāne brahmaśarīram eti

12.199.28

अव्यक्तात्मा पुरुषो ऽव्यक्तकर्मा सो ऽव्यक्तत्वं गच्छति ह्यन्तकाले

avyaktātmā puruṣo 'vyaktakarmā so 'vyaktatvaṃ gacchati hyantakāle

12.199.28.2

तैर् एवायं चेन्द्रियैर् वर्धमानैर् ग्लायद्भिर् वा वर्तते कर्मरूपः

tair evāyaṃ cendriyair vardhamānair glāyadbhir vā vartate karmarūpaḥ

12.199.29

सर्वैर् अयं चेन्द्रियैः सम्प्रयुक्तो देहः प्राप्तः पञ्चभूताश्रयः स्यात्

sarvair ayaṃ cendriyaiḥ samprayukto dehaḥ prāptaḥ pañcabhūtāśrayaḥ syāt

12.199.29.2

नासामर्थ्याद् गच्छति कर्मणेह हीनस्तेन परमेणाव्ययेन

nāsāmarthyād gacchati karmaṇeha hīnastena parameṇāvyayena

12.199.30

पृथ्व्या नरः पश्यति नान्तम् अस्या ह्यन्तश्चास्या भविता चेति विद्धि

pṛthvyā naraḥ paśyati nāntam asyā hyantaścāsyā bhavitā ceti viddhi