12.198.9

गुणवद्भिर् गुणोपेतं यदा ध्यानगुणं मनः

guṇavadbhir guṇopetaṃ yadā dhyānaguṇaṃ manaḥ

12.198.9.2

तदा सर्वगुणान् हित्वा निर्गुणं प्रतिपद्यते

tadā sarvaguṇān hitvā nirguṇaṃ pratipadyate

12.198.10

अव्यक्तस्येह विज्ञाने नास्ति तुल्यं निदर्शनम्

avyaktasyeha vijñāne nāsti tulyaṃ nidarśanam

12.198.10.2

यत्र नास्ति पदन्यासः कस्तं विषयम् आप्नुयात्

yatra nāsti padanyāsaḥ kastaṃ viṣayam āpnuyāt

12.198.11

तपसा चानुमानेन गुणैर् जात्या श्रुतेन च

tapasā cānumānena guṇair jātyā śrutena ca

12.198.11.2

निनीषेत् तत् परं ब्रह्म विशुद्धेनान्तरात्मना

ninīṣet tat paraṃ brahma viśuddhenāntarātmanā

12.198.12

गुणहीनो हि तं मार्गं बहिः समनुवर्तते

guṇahīno hi taṃ mārgaṃ bahiḥ samanuvartate

12.198.12.2

गुणाभावात् प्रकृत्या च निस्तर्क्यं ज्ञेयसंमितम्

guṇābhāvāt prakṛtyā ca nistarkyaṃ jñeyasaṃmitam

12.198.13

नैर्गुण्याद् ब्रह्म चाप्नोति सगुणत्वान्निवर्तते

nairguṇyād brahma cāpnoti saguṇatvānnivartate

12.198.13.2

गुणप्रसारिणी बुद्धिर् हुताशन इवेन्धने

guṇaprasāriṇī buddhir hutāśana ivendhane

12.198.14

यथा पञ्च विमुक्तानि इन्द्रियाणि स्वकर्मभिः

yathā pañca vimuktāni indriyāṇi svakarmabhiḥ

12.198.14.2

तथा तत् परमं ब्रह्म विमुक्तं प्रकृतेः परम्

tathā tat paramaṃ brahma vimuktaṃ prakṛteḥ param

12.198.15

एवं प्रकृतितः सर्वे प्रभवन्ति शरीरिणः

evaṃ prakṛtitaḥ sarve prabhavanti śarīriṇaḥ

12.198.15.2

निवर्तन्ते निवृत्तौ च सर्गं नैवोपयान्ति च

nivartante nivṛttau ca sargaṃ naivopayānti ca

12.198.16

पुरुषः प्रकृतिर् बुद्धिर् विशेषाश्चेन्द्रियाणि च

puruṣaḥ prakṛtir buddhir viśeṣāścendriyāṇi ca

12.198.16.2

अहंकारो ऽभिमानश्च सम्भूतो भूतसंज्ञकः

ahaṃkāro 'bhimānaśca sambhūto bhūtasaṃjñakaḥ

12.198.17

एकस्याद्या प्रवृत्तिस्तु प्रधानात् सम्प्रवर्तते

ekasyādyā pravṛttistu pradhānāt sampravartate

12.198.17.2

द्वितीया मिथुनव्यक्तिम् अविशेषान्नियच्छति

dvitīyā mithunavyaktim aviśeṣānniyacchati

12.198.18

धर्माद् उत्कृष्यते श्रेयस्तथाश्रेयो ऽप्यधर्मतः

dharmād utkṛṣyate śreyastathāśreyo 'pyadharmataḥ

12.198.18.2

रागवान् प्रकृतिं ह्येति विरक्तो ज्ञानवान् भवेत्

rāgavān prakṛtiṃ hyeti virakto jñānavān bhavet