5.42.1.3

सनत्सुजातं रहिते महात्मा पप्रच्छ बुद्धिं परमां बुभूषन्

sanatsujātaṃ rahite mahātmā papraccha buddhiṃ paramāṃ bubhūṣan

5.42.2

धृतराष्ट्र उवाच

dhṛtarāṣṭra uvāca

5.42.2.2

सनत्सुजात यदीदं शृणोमि मृत्युर् हि नास्तीति तवोपदेशम्

sanatsujāta yadīdaṃ śṛṇomi mṛtyur hi nāstīti tavopadeśam

5.42.2.3

देवासुरा ह्याचरन् ब्रह्मचर्यम् अमृत्यवे तत् कतरन्नु सत्यम्

devāsurā hyācaran brahmacaryam amṛtyave tat katarannu satyam

5.42.3

सनत्सुजात उवाच

sanatsujāta uvāca

5.42.3.2

अमृत्युः कर्मणा केचिन्मृत्युर् नास्तीति चापरे

amṛtyuḥ karmaṇā kecinmṛtyur nāstīti cāpare

5.42.3.3

शृणु मे ब्रुवतो राजन् यथैतन्मा विशङ्किथाः

śṛṇu me bruvato rājan yathaitanmā viśaṅkithāḥ

5.42.4

उभे सत्ये क्षत्रियाद्यप्रवृत्ते मोहो मृत्युः संमतो यः कवीनाम्

ubhe satye kṣatriyādyapravṛtte moho mṛtyuḥ saṃmato yaḥ kavīnām

5.42.4.2

प्रमादं वै मृत्युम् अहं ब्रवीमि सदाप्रमादम् अमृतत्वं ब्रवीमि

pramādaṃ vai mṛtyum ahaṃ bravīmi sadāpramādam amṛtatvaṃ bravīmi

5.42.5

प्रमादाद् वै असुराः पराभवन्न् अप्रमादाद् ब्रह्मभूता भवन्ति

pramādād vai asurāḥ parābhavann apramādād brahmabhūtā bhavanti

5.42.5.2

न वै मृत्युर् व्याघ्र इवात्ति जन्तून् न ह्यस्य रूपम् उपलभ्यते ह

na vai mṛtyur vyāghra ivātti jantūn na hyasya rūpam upalabhyate ha

5.42.6

यमं त्वेके मृत्युम् अतो ऽन्यम् आहुर् आत्मावसन्नम् अमृतं ब्रह्मचर्यम्

yamaṃ tveke mṛtyum ato 'nyam āhur ātmāvasannam amṛtaṃ brahmacaryam

5.42.6.2

पितृलोके राज्यम् अनुशास्ति देवः शिवः शिवानाम् अशिवो ऽशिवानाम्

pitṛloke rājyam anuśāsti devaḥ śivaḥ śivānām aśivo 'śivānām

5.42.7

आस्याद् एष निःसरते नराणां क्रोधः प्रमादो मोहरूपश्च मृत्युः

āsyād eṣa niḥsarate narāṇāṃ krodhaḥ pramādo moharūpaśca mṛtyuḥ

5.42.7.2

ते मोहितास्तद्वशे वर्तमाना इतः प्रेतास्तत्र पुनः पतन्ति

te mohitāstadvaśe vartamānā itaḥ pretāstatra punaḥ patanti

5.42.8

ततस्तं देवा अनु विप्लवन्ते अतो मृत्युर् मरणाख्याम् उपैति

tatastaṃ devā anu viplavante ato mṛtyur maraṇākhyām upaiti

5.42.8.2

कर्मोदये कर्मफलानुरागास् तत्रानु यान्ति न तरन्ति मृत्युम्

karmodaye karmaphalānurāgās tatrānu yānti na taranti mṛtyum

5.42.9

यो ऽभिध्यायन्न् उत्पतिष्णून्निहन्याद् अनादरेणाप्रतिबुध्यमानः

yo 'bhidhyāyann utpatiṣṇūnnihanyād anādareṇāpratibudhyamānaḥ

5.42.9.2

स वै मृत्युर् मृत्युर् इवात्ति भूत्वा एवं विद्वान् यो विनिहन्ति कामान्

sa vai mṛtyur mṛtyur ivātti bhūtvā evaṃ vidvān yo vinihanti kāmān

5.42.10

कामानुसारी पुरुषः कामान् अनु विनश्यति

kāmānusārī puruṣaḥ kāmān anu vinaśyati