5.37.15.2

अप्रियाण्याह पथ्यानि तेन राजा सहायवान्

apriyāṇyāha pathyāni tena rājā sahāyavān

5.37.16

त्यजेत् कुलार्थे पुरुषं ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्

tyajet kulārthe puruṣaṃ grāmasyārthe kulaṃ tyajet

5.37.16.2

ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्

grāmaṃ janapadasyārthe ātmārthe pṛthivīṃ tyajet

5.37.17

आपदर्थं धनं रक्षेद् दारान् रक्षेद् धनैर् अपि

āpadarthaṃ dhanaṃ rakṣed dārān rakṣed dhanair api

5.37.17.2

आत्मानं सततं रक्षेद् दारैर् अपि धनैर् अपि

ātmānaṃ satataṃ rakṣed dārair api dhanair api

5.37.18

उक्तं मया द्यूतकाले ऽपि राजन् नैवं युक्तं वचनं प्रातिपीय

uktaṃ mayā dyūtakāle 'pi rājan naivaṃ yuktaṃ vacanaṃ prātipīya

5.37.18.2

तदौषधं पथ्यम् इवातुरस्य न रोचते तव वैचित्रवीर्य

tadauṣadhaṃ pathyam ivāturasya na rocate tava vaicitravīrya

5.37.19

काकैर् इमांश्चित्रबर्हान्मयूरान् पराजैष्ठाः पाण्डवान् धार्तराष्ट्रैः

kākair imāṃścitrabarhānmayūrān parājaiṣṭhāḥ pāṇḍavān dhārtarāṣṭraiḥ

5.37.19.2

हित्वा सिंहान् क्रोष्टुकान् गूहमानः प्राप्ते काले शोचिता त्वं नरेन्द्र

hitvā siṃhān kroṣṭukān gūhamānaḥ prāpte kāle śocitā tvaṃ narendra

5.37.20

यस्तात न क्रुध्यति सर्वकालं भृत्यस्य भक्तस्य हिते रतस्य

yastāta na krudhyati sarvakālaṃ bhṛtyasya bhaktasya hite ratasya

5.37.20.2

तस्मिन् भृत्या भर्तरि विश्वसन्ति न चैनम् आपत्सु परित्यजन्ति

tasmin bhṛtyā bhartari viśvasanti na cainam āpatsu parityajanti

5.37.21

न भृत्यानां वृत्तिसंरोधनेन बाह्यं जनं संजिघृक्षेद्

na bhṛtyānāṃ vṛttisaṃrodhanena bāhyaṃ janaṃ saṃjighṛkṣed

5.37.21.2

त्यजन्ति ह्येनम् उचितावरुद्धाः स्निग्धा ह्यमात्याः परिहीनभोगाः

tyajanti hyenam ucitāvaruddhāḥ snigdhā hyamātyāḥ parihīnabhogāḥ

5.37.22

कृत्यानि पूर्वं परिसंख्याय सर्वाण्य् आयव्ययावनुरूपां च वृत्तिम्

kṛtyāni pūrvaṃ parisaṃkhyāya sarvāṇy āyavyayāvanurūpāṃ ca vṛttim

5.37.22.2

संगृह्णीयाद् अनुरूपान् सहायान् सहायसाध्यानि हि दुष्कराणि

saṃgṛhṇīyād anurūpān sahāyān sahāyasādhyāni hi duṣkarāṇi

5.37.23

अभिप्रायं यो विदित्वा तु भर्तुः सर्वाणि कार्याणि

abhiprāyaṃ yo viditvā tu bhartuḥ sarvāṇi kāryāṇi

5.37.23.2

वक्ता हितानाम् अनुरक्त आर्यः शक्तिज्ञ आत्मेव हि सो ऽनुकम्प्यः

vaktā hitānām anurakta āryaḥ śaktijña ātmeva hi so 'nukampyaḥ

5.37.24

वाक्यं तु यो नाद्रियते ऽनुशिष्टः प्रत्याह यश्चापि नियुज्यमानः

vākyaṃ tu yo nādriyate 'nuśiṣṭaḥ pratyāha yaścāpi niyujyamānaḥ

5.37.24.2

प्रज्ञाभिमानी प्रतिकूलवादी त्याज्यः स तादृक् त्वरयैव भृत्यः

prajñābhimānī pratikūlavādī tyājyaḥ sa tādṛk tvarayaiva bhṛtyaḥ

5.37.25

अस्तब्धम् अक्लीबम् अदीर्घसूत्रं सानुक्रोशं श्लक्ष्णम् अहार्यम् अन्यैः

astabdham aklībam adīrghasūtraṃ sānukrośaṃ ślakṣṇam ahāryam anyaiḥ