5.36.1.3

आत्रेयस्य च संवादं साध्यानां चेति नः श्रुतम्

ātreyasya ca saṃvādaṃ sādhyānāṃ ceti naḥ śrutam

5.36.2

चरन्तं हंसरूपेण महर्षिं संशितव्रतम्

carantaṃ haṃsarūpeṇa maharṣiṃ saṃśitavratam

5.36.2.2

साध्या देवा महाप्राज्ञं पर्यपृच्छन्त वै पुरा

sādhyā devā mahāprājñaṃ paryapṛcchanta vai purā

5.36.3

साध्या देवा वयम् अस्मो महर्षे दृष्ट्वा भवन्तं न शक्नुमो

sādhyā devā vayam asmo maharṣe dṛṣṭvā bhavantaṃ na śaknumo

5.36.3.2

श्रुतेन धीरो बुद्धिमांस्त्वं मतो नः काव्यां वाचं वक्तुम् अर्हस्युदाराम्

śrutena dhīro buddhimāṃstvaṃ mato naḥ kāvyāṃ vācaṃ vaktum arhasyudārām

5.36.4

हंस उवाच

haṃsa uvāca

5.36.4.2

एतत् कार्यम् अमराः संश्रुतं मे धृतिः शमः सत्यधर्मानुवृत्तिः

etat kāryam amarāḥ saṃśrutaṃ me dhṛtiḥ śamaḥ satyadharmānuvṛttiḥ

5.36.4.3

ग्रन्थिं विनीय हृदयस्य सर्वं प्रियाप्रिये चात्मवशं

granthiṃ vinīya hṛdayasya sarvaṃ priyāpriye cātmavaśaṃ

5.36.5

आक्रुश्यमानो नाक्रोशेन्मन्युर् एव तितिक्षितः

ākruśyamāno nākrośenmanyur eva titikṣitaḥ

5.36.5.2

आक्रोष्टारं निर्दहति सुकृतं चास्य विन्दति

ākroṣṭāraṃ nirdahati sukṛtaṃ cāsya vindati

5.36.6

नाक्रोशी स्यान्नावमानी परस्य मित्रद्रोही नोत नीचोपसेवी

nākrośī syānnāvamānī parasya mitradrohī nota nīcopasevī

5.36.6.2

न चातिमानी न च हीनवृत्तो रूक्षां वाचं रुशतीं

na cātimānī na ca hīnavṛtto rūkṣāṃ vācaṃ ruśatīṃ

5.36.7

मर्माण्यस्थीनि हृदयं तथासून् घोरा वाचो निर्दहन्तीह पुंसाम्

marmāṇyasthīni hṛdayaṃ tathāsūn ghorā vāco nirdahantīha puṃsām

5.36.7.2

तस्माद् वाचं रुशतीं रूक्षरूपां धर्मारामो नित्यशो

tasmād vācaṃ ruśatīṃ rūkṣarūpāṃ dharmārāmo nityaśo

5.36.8

अरुंतुदं परुषं रूक्षवाचं वाक्कण्टकैर् वितुदन्तं

aruṃtudaṃ paruṣaṃ rūkṣavācaṃ vākkaṇṭakair vitudantaṃ

5.36.8.2

विद्याद् अलक्ष्मीकतमं जनानां मुखे निबद्धां निरृतिं वहन्तम्

vidyād alakṣmīkatamaṃ janānāṃ mukhe nibaddhāṃ nirṛtiṃ vahantam

5.36.9

परश्चेद् एनम् अधिविध्येत बाणैर् भृशं सुतीक्ष्णैर् अनलार्कदीप्तैः

paraśced enam adhividhyeta bāṇair bhṛśaṃ sutīkṣṇair analārkadīptaiḥ

5.36.9.2

विरिच्यमानो ऽप्यतिरिच्यमानो विद्यात् कविः सुकृतं मे दधाति

viricyamāno 'pyatiricyamāno vidyāt kaviḥ sukṛtaṃ me dadhāti

5.36.10

यदि सन्तं सेवते यद्यसन्तं तपस्विनं यदि वा स्तेनम् एव

yadi santaṃ sevate yadyasantaṃ tapasvinaṃ yadi vā stenam eva

5.36.10.2

वासो यथा रङ्गवशं प्रयाति तथा स तेषां वशम् अभ्युपैति

vāso yathā raṅgavaśaṃ prayāti tathā sa teṣāṃ vaśam abhyupaiti